CAD-RADS 2.0: kategoriler, modifikatörler ve iskemi
Dr. David F. Cuevas Cueto · Güncelleme: 27 Eylül 2026 · Kaynaklar: SCCT 2026 ve CAD-RADS 2.0
CAD-RADS 2.0, koroner BT anjiyografi (KBTA; İng. CCTA) bulgularını hasta başına tek bir kategoriyle, ardından plak yükü ve modifikatörlerle özetler. Bu bölüm her kategorinin nasıl atandığını, kodun hangi sırayla yazıldığını ve BT-FFR ya da BT perfüzyon sonucunun koda nasıl eklendiğini açıklar. Özetlenen yönetim stabil göğüs ağrısına aittir.
Temel noktalar
CAD-RADS kategorisi hasta başına tektir ve onu klinik açıdan en anlamlı stenoz belirler; bu, hemen her zaman en yüksek dereceli stenozdur.
CAD-RADS 0 plak ve stenoz olmamasını gerektirir; bu nedenle stenoz oluşturmayan bir plak bile CAD-RADS 1 için yeterlidir.
≥%50 LM stenozu, hiçbir damar %70’e ulaşmasa bile 4B’dir; ≥%70 stenozlu üç damar hastalığı da 4B’dir.
Değerlendirilemeyen bir segment varken değerlendirilebilir bir segmentte stenoz %50’ye ulaşırsa stenoz derecelendirilir ve /N eklenir. Hiçbiri ulaşmazsa kategori N’dir.
Kod kategori, P, N, HRP, I, S, G ve E sırasıyla, eğik çizgilerle ayrılarak yazılır; CAD-RADS 0’da P atanmaz.
Lezyonun 1–2 cm distalinde ölçülen BT-FFR 0,75 veya altındaysa I+, 0,76–0,80 ise I±, 0,80’in üzerindeyse I−’dir.
Bir kodu raporda göründüğü şekliyle yazın veya yapıştırın; her parçanın anlamı, ilgili terimin bağlantısıyla birlikte gösterilir.
Örnekler:
Okuyucu CAD-RADS 2.0 terminolojisini açıklar; belirli bir tetkiki yorumlamaz ve yönetim önermez.
Tablo 1. CAD-RADS 2.0 kategorileri ve stabil göğüs ağrılı hastada önerilen yönetim. Bunlar, sonuç bölümü ve klinik bağlamla birlikte yorumlanan uzlaşı önerileridir.
Kategori
En yüksek dereceli stenoz
Yorum
Önerilen yönetim (stabil göğüs ağrısı)
CAD-RADS 0
%0 (plak veya stenoz yok)
Koroner arter hastalığı yok
Ek inceleme gerekmez. Aterosklerotik olmayan nedenleri göz önünde bulundurun.
CAD-RADS 1
%1–24 veya stenoz oluşturmayan plak
Minimal, obstrüktif olmayan hastalık
Ek inceleme gerekmez. P’ye göre koruyucu tedavi; P3–P4’te yoğun.
CAD-RADS 2
%25–49
Hafif, obstrüktif olmayan hastalık
Ek inceleme gerekmez. P’ye göre koruyucu tedavi; P3–P4’te yoğun.
CAD-RADS 3
%50–69
Orta derecede stenoz
Fonksiyonel değerlendirmeyi göz önünde bulundurun. Yoğun koruyucu tedavi.
CAD-RADS 4A
Bir veya iki damarda %70–99
Ciddi stenoz
İnvaziv koroner anjiyografiyi veya fonksiyonel değerlendirmeyi göz önünde bulundurun. Yoğun koruyucu tedavi.
CAD-RADS 4B
LM’de ≥%50 veya üç damarda ≥%70
Ciddi stenoz
İnvaziv koroner anjiyografi önerilir. Yoğun koruyucu tedavi.
CAD-RADS 5
%100
Total oklüzyon
İnvaziv koroner anjiyografiyi, fonksiyonel değerlendirmeyi veya canlılık değerlendirmesini göz önünde bulundurun. Yoğun koruyucu tedavi.
CAD-RADS N
Tanısal olmayan tetkik
Obstrüktif hastalık dışlanamaz
Ek veya alternatif değerlendirme gerekebilir.
Kaynak: CAD-RADS 2.0, Tablo 4 (PMC tam metni, sayfa numarası yok); stenoz aralıkları ayrıca SCCT 2026, s. 15. CAD-RADS 5 satırında Tablo 4 “total coronary occlusion or sub-total occlusion” ifadesini kullanır; kategori %100 gerektirdiği için sözlük “total oklüzyon” ifadesini korur.
Hasta bazlı CAD-RADS kategorisi Per-patient CAD-RADS categoryCAD-RADS#
Diğer adları:CAD-RADS sınıflaması, CAD-RADS skoru, Coronary Artery Disease Reporting and Data System
CAD-RADS 2.0 her hastaya tek bir kategori atar. Kategoriyi klinik açıdan en anlamlı stenoz belirler; bu genellikle en yüksek dereceli stenozdur. Yalnızca çapı 1,5 mm ve üzerindeki damarlar derecelendirilir.
Raporda nasıl yazılır
Orta plak yüklü koroner ateroskleroz (P2; SIS 3); en yüksek dereceli stenoz, LAD orta segmentinde kısmen kalsifiye plağa bağlı orta derecede stenozdur (%50–69). CAD-RADS 3/P2.
Örnekte varsayılan koşul: LM’de ≥%50 stenoz yoktur; varsa en yüksek dereceli stenoz orta derecede olsa bile kategori 4B’dir.
Karıştırılmamalı: Kategori ve plak yükü: kategori klinik açıdan en anlamlı stenozu izler, P ise tüm plak yükünü özetler; P3, hafif bir stenozu CAD-RADS 3’e yükseltmez.
Kaynak: CAD-RADS 2.0, Tablo 4, dipnot · “The CAD-RADS classification should be applied on a per-patient basis for the clinically most relevant (usually highest-grade) stenosis.”
Ayrıntılar
Uygulamada. Önce her segment derecelendirilir ve stenozu bulgularda kaydedilir. Kategoriyi en ciddi stenoz belirler; ancak ≥%50 LM stenozu veya üç damar hastalığı kategoriyi 4B’ye yükseltir. Daha hafif lezyonlar rapor metninde tanımlanır.
Kaçınılması gereken hata. Her damara ayrı kategori atamak; örneğin “LAD CAD-RADS 3, RCA CAD-RADS 2”. Hastaya tek bir kategori verilir ve her lezyon bulgularda tanımlanır.
Diğer kaynaklarda. SCOT-HEART her hastayı üç gruptan birine ayırdı: normal koroner arterler, obstrüktif olmayan hastalık ve obstrüktif hastalık (>%70 stenoz veya LM’de >%50 stenoz). CAD-RADS 2.0 ise sekiz kategoriden birini atar. (Williams 2019, SCOT-HEART, Yöntemler)
CCTA Map’te
Harita işaretlenen segmentlerin en yüksek derecesini alır ve tek bir kategoriyi gerekçesiyle birlikte gösterir; örneğin “Orta stenoz (%50–69)”. Şablon her damarı kendi paragrafında tanımlar. Programın sınırlılığı: açık bir greft varken (greft stenozu %50’nin altında) harita, hedef damarın anastomozun distalindekiler dahil tüm segmentlerini kategoriden çıkarır. Bu nedenle açık bir LIMA-LAD greftinin anastomozunun distalindeki ciddi LAD stenozu 4A/P2/G yerine CAD-RADS 1/P2/G olarak çıkar. Bulgular bu segmenti “(LIMA-LAD ile revaskülarize)” olarak etiketler, sonuç bölümü onu “Açık greft ile baypas edilmiş nativ stenozlar (CAD-RADS kategorisinden hariç)” arasında sayar ve önerilen yönetim kategori 1’e göre yazılır. Bu metinleri “✎ Taslağı düzenle” ile düzeltin.
Harita şablonunun birebir çıktısı
Plak yükü: orta (P2; SIS 3).
Sol ön inen (LAD): orta segment: kısmen kalsifiye plak, orta derecede stenoz (%50–69); damarın geri kalanında lezyon yok. D1 ve D2 dalları: lezyon yok.
Sirkumfleks (LCx): proksimal segment: kalsifiye plak, minimal derecede stenoz (%1–24); damarın geri kalanında lezyon yok. OM1 ve OM2 dalları: lezyon yok.
Sağ koroner (RCA): proksimal segment: kalsifiye plak, hafif derecede stenoz (%25–49); damarın geri kalanında lezyon yok. AM, R-PDA ve R-PLB dalları: lezyon yok.
Sonuç Orta derecede obstrüktif koroner arter hastalığı. CAD-RADS kategorisi 3/P2.
Obstrüktif hastalık (≥%50) saptanan damarlar: LAD.
CAD-RADS 0 ve CAD-RADS 1 ayrımı CAD-RADS 0 versus CAD-RADS 1#
Diğer adları:koroner arter hastalığı yok, minimal, obstrüktif olmayan koroner arter hastalığı
Bir tetkik yalnızca plak ve stenoz yoksa CAD-RADS 0’dır. Lümeni daraltmasa bile her plak, örneğin stenoz oluşturmayan pozitif remodelasyonlu plak, tetkiki en az CAD-RADS 1’e taşır.
Raporda nasıl yazılır
Hafif plak yüklü koroner ateroskleroz (P1; SIS 1): LAD proksimal segmentinde pozitif remodelasyon gösteren, lümende görünür daralma oluşturmayan kalsifiye olmayan plak. CAD-RADS 1/P1.
Örnekte varsayılan koşul: Pozitif remodelasyon plağın tek yüksek riskli özelliğidir; düşük atenüasyon (<30 HU) gibi ikinci bir özellik varsa HRP eklenir: CAD-RADS 1/P1/HRP.
Karıştırılmamalı: “Lümende görünür daralma yok” ve “anlamlı stenoz yok”: ilki CAD-RADS 2.0 skalasındaki %0’dır; ikincisi bu skalada bir derece değildir ve minimal ya da hafif stenoz olup olmadığını belirtmez.
%0 plak tipi belirtilmeden yazılır ve bir anomalideki plaksız daralma derecelendirilmez (3/E yerine 0/E); düzeltilmedi (haritada 2026-10-08’de kontrol edildi).
Kaynak: CAD-RADS 2.0, Tablo 4, dipnot b · “CAD-RADS 1 - This category should also include the presence of plaque with positive remodeling and no evidence of stenosis.”
Ayrıntılar
Uygulamada. Bir tetkik normal olarak raporlanmadan önce her segment, küçük kalsifiye olmayan plak açısından dik kesitlerde ve multiplanar reformatlarda incelenir. SCCT 2026, sonuç bölümündeki “normal tetkik” ifadesini plak ve stenoz bulunmayan olgulara ayırır. Aterosklerotik olmayan bir daralma, örneğin interarteriyel seyirli anormal bir arterdeki daralma da CAD-RADS 0 değildir: diğer stenozlar gibi derecelendirilir ve E eklenir; plak yoksa P yazılmaz, örneğin CAD-RADS 3/E.
Kaçınılması gereken hata. Agatston skoru 0 olan ve kalsifiye olmayan plak içeren bir tetkiki CAD-RADS 0 olarak sınıflamak. Bu plak CAD-RADS 1 için yeterlidir ve plak yükü de atanır.
CCTA Map’te
%0 olarak işaretlenen bir plak kategoriyi 1’e yükseltir. Kategori 0’da harita P, HRP veya I göstermez. Programın sınırlılıkları: şablon %0 plağı “anlamlı stenoz oluşturmayan plak” olarak yazar ve tipini atlar; taslağı düzenlerken plak tipini ve ardından “lümende görünür daralma yok” ifadesini yazın. Ayrıca, interarteriyel seyirli anormal bir arterdeki gibi plak içermeyen aterosklerotik olmayan bir daralma derecelendirilemez: “Anormal çıkış (E)” panelinde stenoz için bir alan yoktur ve olgu CAD-RADS 0/E olarak çıkar. Daralma lezyon olarak işaretlenirse harita onu plak olarak kaydeder (başka bir tip seçilmezse kısmen kalsifiye), P’ye dahil eder ve ateroskleroz olarak yazar. Daralmayı işaretlemeyin; taslağı düzenlerken derecesini ve doğru kategoriyi yazın, örneğin hiçbir segmentte plak yoksa P olmadan CAD-RADS 3/E.
Harita şablonunun birebir çıktısı
Sol ön inen (LAD): proksimal segment: anlamlı stenoz oluşturmayan plak ve izole bir özellik olarak pozitif remodelasyon; damarın geri kalanında lezyon yok. D1 ve D2 dalları: lezyon yok.
Sonuç Minimal, obstrüktif olmayan koroner arter hastalığı. CAD-RADS kategorisi 1/P1.
Obstrüktif olmayan hastalık saptanan damarlar: LAD.
CAD-RADS 2 ve CAD-RADS 3 CAD-RADS 2 and CAD-RADS 3#
Diğer adları:hafif, obstrüktif olmayan koroner arter hastalığı, orta derecede obstrüktif koroner arter hastalığı
CAD-RADS 2’de en yüksek dereceli stenoz hafiftir (%25–49) ve hastalık obstrüktif değildir. CAD-RADS 3’te stenoz orta derecededir (%50–69) ve fonksiyonel testin göz önünde bulundurulması önerilir.
Raporda nasıl yazılır
Hafif plak yüklü koroner ateroskleroz (P1; SIS 2); en yüksek dereceli stenoz LCx proksimal segmentindedir: kalsifiye olmayan plağa bağlı, görsel olarak yaklaşık %55 olarak tahmin edilen orta derecede stenoz (%50–69). CAD-RADS 3/P1.
Kaynak: CAD-RADS 2.0, bölüm 3.1.1 · “In the presence of CAD-RADS 3, which reflects moderate stenosis (50–69%), there is an option to consider the use of CT-FFR, CTP, or stress testing”
Ayrıntılar
Uygulamada. Stenoz en az iki dik düzlemde tahmin edilir ve minimum lümen çapı normal bir referans segmentle karşılaştırılır. Derece %50’ye yakınsa, 2 ile 3 arasında karar vermeden önce lezyon dik kesitlerde yeniden incelenmelidir.
Kaçınılması gereken hata. CAD-RADS 3’ü doğrudan invaziv koroner anjiyografi endikasyonu olarak yorumlamak. Stabil hastada CAD-RADS 2.0 fonksiyonel testin göz önünde bulundurulmasını önerir.
Diğer kaynaklarda. İnvaziv anjiyografide ACC/AHA/SCAI 2021 revaskülarizasyon kılavuzu %40–69 stenozu “intermediate” (ara düzey) stenoz olarak adlandırır; bu stenozlarda genellikle fizyolojik önemin değerlendirilmesi gerekir. CAD-RADS 2.0’da %40–49 stenoz CAD-RADS 2’dir. (ACC/AHA/SCAI 2021 revaskülarizasyon kılavuzu, bölüm 4.1)
CCTA Map’te
“Şiddet” satırındaki 2 ve 3 düğmeleriyle şablon terimi ve aralığını yazar, örneğin “orta derecede stenoz (%50–69)”; her düğmenin kaydettiği değer yalnızca aralığı temsil eder, bir ölçüm değildir ve yazdırılmaz. Programın sınırlılığı: “Stenoz derecesi” sürgüsüyle şablon terim ve aralık olmadan yalnızca sayıyı yazar, örneğin “%55 stenoz”; taslağı düzenlerken terimi ve aralığı ekleyin.
Harita şablonunun birebir çıktısı
Sirkumfleks (LCx): proksimal segment: nonkalsifiye plak, %55 stenoz; damarın geri kalanında lezyon yok. OM1 ve OM2 dalları: lezyon yok.
Sağ koroner (RCA): orta segment: kısmen kalsifiye plak, hafif derecede stenoz (%25–49); damarın geri kalanında lezyon yok. AM, R-PDA ve R-PLB dalları: lezyon yok.
Sonuç Orta derecede obstrüktif koroner arter hastalığı. CAD-RADS kategorisi 3/P1.
Obstrüktif hastalık (≥%50) saptanan damarlar: LCx.
CAD-RADS 4A ve 4B ayrımı CAD-RADS 4A versus 4B4A · 4B#
Diğer adları:CAD-RADS 4(CAD-RADS 2.0’ın 4A ve 4B olarak ikiye ayırdığı grup)
CAD-RADS 4A, bir veya iki damarda ciddi stenozdur (%70–99). ≥%50 LM stenozu veya ≥%70 stenozlu üç damar hastalığı ise 4B’dir.
Raporda nasıl yazılır
Hafif plak yüklü koroner ateroskleroz (P1; SIS 1); sol ana koroner arterde kısmen kalsifiye plağa bağlı orta derecede stenoz (%50–69). CAD-RADS 4B/P1.
Karıştırılmamalı: Orta derecede stenozlu (%50–69) üç damar CAD-RADS 3’tür, 4B değildir: CAD-RADS 2.0’da üç damar hastalığı her damarda ≥%70 stenoz gerektirir ve yalnızca LM %50’den itibaren sayılır.
Kaynak: CAD-RADS 2.0, Tablo 4, CAD-RADS 4 satırı · “B - Left main ≥50% or 3-vessel obstructive (≥70%) disease”
Ayrıntılar
Uygulamada. Ciddi bir stenoz saptandığında kategori kesinleştirilmeden önce LM ve üç sulama alanı gözden geçirilir. Stabil hastada 4A’da invaziv koroner anjiyografi veya fonksiyonel değerlendirme göz önünde bulundurulur; 4B’de invaziv koroner anjiyografi önerilir.
Kaçınılması gereken hata. Hiçbir damar %70’e ulaşmadığı için orta derecede LM stenozunu CAD-RADS 3 olarak sınıflamak. ≥%50 LM stenozu tek başına 4B’dir.
Diğer kaynaklarda. SYNTAX skorunda 1,5 mm ve üzerindeki damarlarda ≥%50 her lezyon anlamlıdır. Üç damar hastalığına bağlı 4B kategorisi için CAD-RADS 2.0 her damarda ≥%70 stenoz arar. (Sianos 2005, SYNTAX, s. 220)
CCTA Map’te
Gerekçe “Sol ana koroner stenozu ≥%50” veya “Üç damar hastalığı (≥%70)” olarak görünür. Üç damar için harita LAD, LCx ve RCA’yı posterior dallarıyla birlikte sayar; diyagonal ve marjinal dallar ile RI sayılmaz.
Harita şablonunun birebir çıktısı
Sol ana koroner (LM): kısmen kalsifiye plak, orta derecede stenoz (%50–69).
Sonuç Sol ana koroner arter stenozuna (≥%50) bağlı yüksek riskli obstrüktif koroner arter hastalığı. CAD-RADS kategorisi 4B/P1.
CAD-RADS 5 en az bir total oklüzyonu (%100) gösterir. Oklüzyon akut veya kronik olabilir; kategori bu ikisini ayırmaz, çünkü kroniklik başka bulgulardan çıkarılır.
Raporda nasıl yazılır
Hafif plak yüklü koroner ateroskleroz (P1; SIS 2); RCA orta segmentinde kalsifiye olmayan plağa bağlı total oklüzyon ve LAD’den gelen kollaterallerle distal dolum; bu bulgu kronik oklüzyonu düşündürür. CAD-RADS 5/P1.
Karıştırılmamalı: Distal opasifikasyon ve açık damar: koroner BT anjiyografide intravenöz kontrast verilir ve çekim gecikmeli yapılır; bu nedenle kronik bir oklüzyonun distalindeki yatak opasifiye olabilir. SCCT 2026 total oklüzyonu, segmentte opasifikasyonun tamamen yokluğu ile tanımlar.
Kaynak: CAD-RADS 2.0, bölüm 3.1.1 · “It may be acute or chronic, and, in the context of chronic occlusion, factors such as lesion length, calcification particularly at the proximal aspect, tortuosity and degree of collateralization”
Ayrıntılar
Uygulamada. Oklüzyon kronik görünüyorsa CAD-RADS 2.0, yönetim açısından tıkalı segmentin uzunluğunu, özellikle proksimal ucundaki kalsifikasyonu, tortuoziteyi ve kollateral dolaşımın derecesini yararlı kabul eder. Stabil hastada invaziv koroner anjiyografi, fonksiyonel değerlendirme veya canlılık değerlendirmesi göz önünde bulundurulur.
Kaçınılması gereken hata. Her total oklüzyonu kronik olarak adlandırmak. Oklüzyon yalnızca kollateral dolaşım gibi destekleyici bulgular varsa kronik olarak tanımlanır.
Diğer kaynaklarda. Girişimsel kardiyolojide kronik total oklüzyon (KTO), üç aydan uzun süren, TIMI 0 akımlı %100 stenoz olarak tanımlanır. CAD-RADS 5 KTO ile eşdeğer değildir: akut veya kronik her total oklüzyonu kapsar. (EuroCTO 2019, Galassi, s. 199)
CCTA Map’te
5 düğmesi veya %100’e getirilen sürgü, “Total oklüzyon (%100)” gerekçesiyle kategori 5’i verir. Kollateraller “Anatomi ▾” menüsündeki “Kollateral dolaşım” bölümünde işaretlenir ve yalnızca tıkalı damarın sulama alanını dolduruyorlarsa taslağın bulgular bölümüne yazılır.
Harita şablonunun birebir çıktısı
Sol ön inen (LAD): proksimal segment: kalsifiye plak, hafif derecede stenoz (%25–49); damarın geri kalanında lezyon yok. D1 ve D2 dalları: lezyon yok.
Sağ koroner (RCA): orta segment: nonkalsifiye plak, total oklüzyon; damarın geri kalanında lezyon yok. AM, R-PDA ve R-PLB dalları: lezyon yok.
Tıkalı damarın (RCA) distal kesimi kollateraller (LAD · apikal PDA–distal LAD anastomozu) aracılığıyla dolmaktadır; kronik total oklüzyon ile uyumludur.
Sonuç En az bir damarda total oklüzyon (%100). CAD-RADS kategorisi 5/P1.
Obstrüktif hastalık (≥%50) saptanan damarlar: RCA.
Oklüzyonun distalindeki sulama alanını besleyen kollateral dolaşım izlenmektedir; bu bulgu kronikliği (kronik total oklüzyon) destekler ve revaskülarizasyon stratejisinin ve yaklaşımının planlanmasında (ör. KTO-PKG) yol gösterici olabilir. Kollateraller miyokard canlılığını tek başına güvenilir biçimde öngörmediğinden canlılık özel görüntüleme ile doğrulanmalıdır.
Kategori ve modifikatör olarak N Nondiagnostic (N) category and modifierN#
Diğer adları:CAD-RADS N, N modifikatörü, tanısal olmayan tetkik(CAD-RADS 2.0’da N’nin adı, §3.3.1), nondiagnostic study
N, güvenle yorumlanamayan 1,5 mm ve üzeri segmentleri belirtir. Değerlendirilebilir bir segmentte stenoz %50’ye ulaşırsa bu stenoz derecelendirilir ve /N eklenir. Hiçbiri ulaşmazsa sayının yerini CAD-RADS N alır.
Raporda nasıl yazılır
Hafif plak yüklü koroner ateroskleroz (P1); LAD proksimal segmentinde kalsifiye plağa bağlı hafif stenoz (%25–49). RCA orta segmenti hareket artefaktı nedeniyle değerlendirilemez; bu nedenle bu segmentte obstrüktif hastalık dışlanamaz. CAD-RADS N/P1.
Örnekte varsayılan koşul: Genel plak yükü güvenilir biçimde değerlendirilebilir; değerlendirilemiyorsa P olmadan CAD-RADS N yazılır.
Karıştırılmamalı: Değerlendirilemeyen segment ve plaksız segment: N, segmentin güvenle yorumlanamadığını belirtir, plak olmadığını değil; görülebilen bir plak, stenozu derecelendirilemese bile tanımlanır.
“N” düğmesi segmentteki plağı siler, plak N kaldırıldığında geri gelmez ve otomatik P onu artık saymaz; düzeltilmedi (haritada 2026-10-08’de kontrol edildi).
Kaynak: CAD-RADS 2.0, bölüm 3.3.1 (Modifier N) ve Şekil 12 · “for a patient with at least one non-interpretable segment and no stenosis (zero), minimal (1–24%), or no more than mild stenosis (25–49%) in interpretable segments, CAD-RADS N should be used”
Ayrıntılar
Uygulamada. Bir segment değerlendirilemez olarak bildirilmeden önce rekonstrükte edilen fazlar gözden geçirilir. Artefakt sürüyorsa segment raporda nedeniyle birlikte belirtilir: hareket, blooming veya metal artefaktı gibi. Yoğun kalsifiye bir plak N işaretlemeyi zorunlu kılmaz: SCCT 2026, blooming’in dereceyi olduğundan fazla gösterebileceği uyarısıyla görünen derecenin raporlanmasına izin verir; bazı okuyucular ise yaygın kalsifikasyonlu bir segmenti yorumlanamaz kabul eder. P yalnızca genel plak yükü güvenilir biçimde değerlendirilebiliyorsa eklenir; aksi halde kodda P yer almaz.
Kaçınılması gereken hata. Değerlendirilebilir orta derecede bir stenozu ve tanısal olmayan bir segmenti olan tetkiki CAD-RADS N olarak kodlamak. Stenoz derecelendirilir ve modifikatör eklenir; örneğin 3/P2/N.
Diğer kaynaklarda. SCCT’nin CAC-DRS sisteminde N tanısal olmayan tetkiki belirtmez: A2/N3’teki gibi bir sayıyla birlikte kalsiyum içeren arter sayısını gösterir. CAD-RADS 2.0’da N, güvenle yorumlanamayan segmentleri işaretler. (CAC-DRS, SCCT 2018, Hecht; Obisesan 2021)
CCTA Map’te
Editördeki “N” düğmesi segmenti işaretler; segment, hareketle bulanıklaşmış bir arter gibi çift konturla çizilir. İşaretlenenlere göre harita ya kategoriyi, örneğin “CAD-RADS N/P1”, ya da modifikatörü, örneğin “3/P1/N”, gösterir. “Rapor taslağı” içindeki “Kalite” alanının “tanısal değil” seçeneği, işaretli segment olmasa bile aynı kuralı tüm tetkike uygular: hiçbir stenoz %50’ye ulaşmazsa kategori N’dir; biri ulaşırsa derecelendirilir ve /N eklenir. Harita bunu “Tetkikin genel kalitesi tanısal değil” gerekçesiyle belirtir; bu gerekçe kategori N’de tek başına, /N eklendiğinde ise stenoz gerekçesinin ardından görünür. “Kalite” alanının diğer seçenekleri kategoriyi değiştirmez. Programın sınırlılığı: N işaretlendiğinde harita o segmentin plağını siler ve segmenti SIS, P, kategori ve raporda plaksız sayar; N kaldırıldığında plak geri gelmez. Aynı çizginin diğer segmentlerdeki kısımları korunur ve derecelendirilmeye devam eder: LAD proksimal segmentinden orta segmentine uzanan, %85 stenozlu ve iki yüksek riskli özelliği olan bir plakta LAD orta segmentine N konduğunda sonuç CAD-RADS 4A/P1/N/HRP olur. N segmentindeki plak görülebiliyorsa taslağı düzenlerken tanımlayın ve P’yi “Modifikatörler P · I ▾” içinde “P seçin” veya “Kalsiyum (Agatston)” ile belirleyin. Genel plak yükü güvenilir değilse kodu P’siz bırakmak için “P seçin” içinde “—” seçeneğini seçin.
Harita şablonunun birebir çıktısı
Tetkik kalitesi: sınırlı.
Sol ön inen (LAD): proksimal segment: kalsifiye plak, hafif derecede stenoz (%25–49); damarın geri kalanında lezyon yok. D1 ve D2 dalları: lezyon yok.
Sağ koroner (RCA): orta segment: tanısal olmayan görüntü kalitesi nedeniyle değerlendirilemez; damarın geri kalanında lezyon yok. AM, R-PDA ve R-PLB dalları: lezyon yok.
Sonuç Obstrüktif koroner arter hastalığı açısından tanısal olmayan tetkik. CAD-RADS kategorisi N/P1.
Obstrüktif olmayan hastalık saptanan damarlar: LAD.
Değerlendirilemeyen segmentler: sağ koroner (RCA) orta.
Sayısal stenoz derecesi atanmamıştır: Koroner BT anjiyografi bu durumda yönetime yön veremez ve obstrüktif koroner arter hastalığı dışlanamaz. Ek veya alternatif değerlendirmeyi göz önünde bulundurun (koroner BT anjiyografinin tekrarlanması, fonksiyonel/stres görüntüleme veya invaziv koroner anjiyografi).
CAD-RADS kodlama sırası ve modifikatörler CAD-RADS coding order and modifiersP · N · HRP · I · S · G · E#
Diğer adları:CAD-RADS modifikatörleri, CAD-RADS kodlaması, CAD-RADS modifiers
CAD-RADS 2.0 kodu stenoz, plak yükü ve modifikatörler sırasını izler; bunlar eğik çizgiyle ayrılır. P’den sonra N, HRP, I, S, G ve E bu sırayla ve yalnızca mevcut olanlar yazılır.
Raporda nasıl yazılır
Ciddi plak yüklü koroner ateroskleroz (P3; SIS 5); en yüksek dereceli stenoz, LAD proksimal segmentinde düşük atenüasyon ve pozitif remodelasyon gösteren yüksek riskli kalsifiye olmayan plağa bağlı orta derecede stenozdur (%50–69). RCA proksimal segmentinde açık stent; görünür restenoz yok. CAD-RADS 3/P3/HRP/S.
Karıştırılmamalı: P ve modifikatörler: P plak yükü kategorisidir ve atandığında stenoz kategorisinin veya N’nin hemen ardından gelir; N, HRP, I, S, G ve E modifikatörleri bu sırayla ondan sonra yazılır.
Kaynak: CAD-RADS 2.0, bölüm 3.3, kodlama çerçevesi; SCCT 2026, “Impression” kısmı, s. 36 · “First: modifier N (non-diagnostic) Second: modifier HRP (high-risk plaque) Third: modifier I (ischemia) Fourth: modifier S (stent) Fifth: modifier G (graft) Sixth: modifier E (exceptions)”
Ayrıntılar
Uygulamada. Önce stenoz kategorisi, ardından P yazılır; P, CAD-RADS 0’da veya plak yoksa yazılmaz. Sonra mevcut modifikatörler sabit sıralarıyla eklenir. N kategori olduğunda sayının yerini alır, örneğin N/P2/S.
Kaçınılması gereken hata. CAD-RADS 1.0’ın eski V modifikatörüyle yaptığı gibi /S’yi /HRP’den önce yazmak. CAD-RADS 2.0’da HRP ikinci modifikatördür; örneğin 3/P3/HRP/S.
Diğer kaynaklarda. CAD-RADS 1.0’da N, S, G ve V sırasıyla dört modifikatör vardı ve plak yükü yer almıyordu. CAD-RADS 2.0 P, I ve E’yi ekledi ve V’nin yerine, artık S’den önce gelen HRP’yi koydu. (CAD-RADS 1.0, Tablo 2, s. 271)
CCTA Map’te
Harita kodu P, N, HRP, I, S, G ve E sırasıyla oluşturur ve kategori 0’da P, HRP ve I’yı yazmaz. Şablonun sonuç bölümü kodun tamamını tekrarlar.
Harita şablonunun birebir çıktısı
Sol ön inen (LAD): proksimal segment: nonkalsifiye plak, orta derecede stenoz (%50–69) ve yüksek riskli plak özellikleri (düşük atenüasyon ve pozitif remodelasyon); orta segment: kısmen kalsifiye plak, hafif derecede stenoz (%25–49); damarın geri kalanında lezyon yok. D1 ve D2 dalları: lezyon yok.
Sirkumfleks (LCx): proksimal segment: kalsifiye plak, minimal derecede stenoz (%1–24); damarın geri kalanında lezyon yok. 1. obtus marjinal (OM1): kalsifiye plak, minimal derecede stenoz (%1–24). OM2 dalı: lezyon yok.
Sağ koroner (RCA): proksimal segment: açık stent, anlamlı restenoz yok; orta segment: kısmen kalsifiye plak, hafif derecede stenoz (%25–49); damarın geri kalanında lezyon yok. AM, R-PDA ve R-PLB dalları: lezyon yok.
Sonuç Orta derecede obstrüktif koroner arter hastalığı. CAD-RADS kategorisi 3/P3/HRP/S.
Obstrüktif hastalık (≥%50) saptanan damarlar: LAD.
Şekil 1. Kod önce kategoriyi, ardından plak yükünü ve en sonda mevcut modifikatörleri sabit bir sırayla içerir. N kategori olduğunda sayının yerini alır.
BT-FFR ile I (iskemi) modifikatörü Ischemia modifier with CT-derived fractional flow reserveI+ · I± · I−#
Diğer adları:CT-FFR(SCCT 2023’ün İngilizce için önerdiği kısaltma), FFRctönerilmez, FFR-CT(İngilizce; SCCT 2023 CT-FFR kısaltmasını önerir)önerilmez, BT kaynaklı fraksiyonel akım rezervi, iskemi modifikatörü, translezyonel gradyan(BT-FFR’nin stenoz boyunca düşüşü; CAD-RADS 2.0 bunu “delta CT-FFR” olarak adlandırır)
BT-FFR, mevcut koroner BT anjiyografi verisinden tüm koroner ağaç boyunca basıncı hesaplar. Anatomiyi makine öğrenmesiyle çıkarır ve istirahatteki ve hiperemideki akımı hesaplamalı akışkanlar dinamiğiyle simüle eder; ek çekim veya ilaç gerekmez. Her değer, o noktada hesaplanan basıncın hiperemideki aort basıncına oranıdır. 0,72 değeri, o noktadaki basıncın aort basıncının %72’si olduğu anlamına gelir ve arterden geçen maksimum akımın stenoz olmasaydı olacak akımın %72’si olduğu şeklinde yorumlanır. Miyokardiyal BT perfüzyon stres altında ayrı bir çekim gerektirir ve miyokard perfüzyonunu değerlendirir; BT-FFR ise arter içindeki basınç düşüşünü tahmin eder. I modifikatörü, stenozun 1–2 cm distalinden okunan lezyona özgü değerle atanır. Perkütan koroner girişim (PKG) için yeterli çaptaki bir damarda 0,75 veya altı I+, 0,76–0,80 I± ve 0,80’in üzeri I−’dir.
Raporda nasıl yazılır
Hafif plak yüklü koroner ateroskleroz (P1; SIS 2); en yüksek dereceli stenoz, LAD proksimal segmentinde kısmen kalsifiye plağa bağlı orta derecede stenozdur (%50–69). Stenozun 1–2 cm distalinden okunan lezyona özgü BT-FFR 0,72’dir. CAD-RADS 3/P1/I+.
Karıştırılmamalı: Anatomik stenoz ve fonksiyonel önem: kategori lümeni derecelendirir ve BT-FFR ile değişmez; BT-FFR’si 0,85 olan orta derecede stenoz, I− ile birlikte CAD-RADS 3 olarak kalır.
I “Doğrudan:” düğmeleriyle değiştirildiğinde harita yazılan BT-FFR değerini siler ve sonuç bölümü ne değeri ne de uyumsuzluğu belirtir; düzeltilmedi (haritada 2026-10-09’da kontrol edildi).
Kaynak: CAD-RADS 2.0, bölüm 3.3.5.1 ve Tablo 6 (Interpretation of CT-FFR) · “If there is presence of abnormal CT-FFR as defined as a lesion-specific value ≤ 0.75 in a vessel large enough for PCI the designation of “I+” (I=Ischemia) should be included.”
Ayrıntılar
Uygulamada. BT-FFR %50–90 stenozlarda, özellikle CAD-RADS 3 ve 4A’da kullanılabilir; lezyon proksimal ve ≥%40 ise CAD-RADS 2’de de göz önünde bulundurulabilir. I± durumunda invaziv koroner anjiyografi endikasyonu lezyonun yerine, semptomlara ve translezyonel gradyana bağlıdır. Bu gradyan, stenozun 1–2 cm proksimali ile 1–2 cm distali arasındaki BT-FFR düşüşüdür ve 0,12’yi aşarsa anlamlıdır. Nørgaard 2019’a göre her BT-FFR okuması, her basınç düşüşünü belirli bir lezyonla ilişkilendirmek için koroner BT anjiyografinin gözden geçirilmesiyle başlar. BT-FFR’si anormal olan her lezyon, ilk okumada anlamlı basınç düşüşüne yol açmıyor gibi görünse bile raporlanır. BT-FFR uyumlu bir anatomik lezyon olmadan anormalse CAD-RADS 2.0, okuyucu bunun BT-FFR’nin yanlış pozitif sonucu olduğundan eminse I−, sonuç belirsizse ve iki bulgunun yorumu şüpheliyse I± önerir. Her iki durumda da stenoz kategorisi değişmez. Çok damar hastalığında fizyolojik önemi olan lezyon en yüksek dereceli stenoz olmayabilir; bu durum raporun bulgular ve sonuç bölümlerinde açıklanır.
Kaçınılması gereken hata. I’yı, toplam plak yükünü yansıtan, damar boyunca en düşük değerle atamak. Lezyonun 1–2 cm distalindeki değer kullanılır.
Diğer kaynaklarda. İnvaziv FFR’de FAME çalışması stent yerleştirme eşiği olarak 0,80 ve altını kullandı. BT-FFR’de CAD-RADS 2.0, I+’yı 0,75 ve altına ayırır ve 0,76–0,80 aralığını sınırda (I±) kabul eder. Nørgaard 2019 bu eşikleri daha önce önermiş ve başka verilerin yanında iki bulguya dayandırmıştı: BT-FFR ortalama olarak invaziv FFR’den 0,03–0,05 daha düşük değerler verir ve invaziv FFR’ye göre belirsizliği 0,76–0,80 arasında daha fazladır. BT-FFR akım ve basınç ölçümü değil bir hesaplama olduğundan, bu belge sonucun iskemi yerine düşük, sınırda veya yüksek hemodinamik önem olasılığı olarak tanımlanmasını önerir. (Tonino 2009, FAME, özet; Nørgaard 2019, “FFRCT Threshold” ve “Results”)
BT’de stenoz ve lezyona özgü BT-FFR: I nasıl kodlanır. Her satırda tanımlanan stenoz, hastanın en yüksek dereceli stenozudur.
BT’de stenoz
Lezyonun 1–2 cm distalinde BT-FFR
Kodlama
Yorum
LAD proksimal segmentinde orta (%50–69)
0,72
I+ ile CAD-RADS 3
Anormal BT-FFR lezyonla uyumludur. Revaskülarizasyondan muhtemelen fayda görecek semptomatik bir hastada invaziv koroner anjiyografi göz önünde bulundurulabilir.
LAD proksimal segmentinde orta (%50–69), LAD orta segmentinde obstrüktif olmayan diffüz hastalıkla birlikte
0,85 (terminal segmentte 0,76)
I− ile CAD-RADS 3
Lezyon anlamlı basınç düşüşüne yol açmaz. Terminal değer belirli bir stenozla ilişkili değildir ve I’yı belirlemez. İnvaziv koroner anjiyografiyi ertelemek ve medikal tedaviyi optimize etmek uygundur.
LAD proksimal segmentinde minimal (%1–24)
0,75 veya altı
I− veya I± ile CAD-RADS 1
BT-FFR uyumlu bir anatomik lezyon olmadan anormaldir. Okuyucu bunun BT-FFR’nin yanlış pozitif sonucu olduğundan eminse I−, sonuç belirsizse ve iki bulgunun yorumu şüpheliyse I±’dır. Kategori 1 olarak kalır.
Kaynak: CAD-RADS 2.0, bölüm 3.3.5.1 ve Tablo 6. İkinci satır, Nørgaard 2019 Şekil 1a’daki olguyu yeniden üretir (stenozdan 16 mm uzaklıkta BT-FFR 0,85, terminal segmentte 0,76).
CCTA Map’te
“Modifikatörler P · I ▾” içindeki “Fonksiyonel iskemi (I)” bölümünde her sulama alanı (LAD, LCx ve RCA) için bir satır vardır. “Yöntem” alanında “BT-FFR” seçilirse değer ondalık nokta veya virgülle (0.72 veya 0,72) yazılır ve harita bunu I+, I± veya I− olarak sınıflar. Sonuç girilmedikçe sulama alanı “test yok” olarak görünür. Herhangi bir sulama alanı I+ ise kod I+ taşır; değilse herhangi biri sınırdaysa I± taşır; I− ise yalnızca ≥%50 stenozlu tüm sulama alanlarında test negatifse yazılır. Bu sulama alanlarından birinde test yoksa kod I taşımaz. Şablon değeri ondalık virgülle yazar, örneğin “LAD: BT-FFR 0,72”. Bir sulama alanı I+ verir ve en yüksek dereceli stenozu %50’nin altındaysa harita kodda I+’yı korur ve “CAD-RADS’a göre I- (yanlış pozitif olduğundan eminseniz) veya I± (belirsiz ya da uyumsuz ise) seçeneğini göz önünde bulundurun.” uyarısını gösterir. Sonucu değiştirmek için “Doğrudan:” düğmeleri kullanılır.
Harita şablonunun birebir çıktısı
Sol ön inen (LAD): proksimal segment: kısmen kalsifiye plak, orta derecede stenoz (%50–69); damarın geri kalanında lezyon yok. D1 ve D2 dalları: lezyon yok.
Sirkumfleks (LCx): distal segment: kalsifiye plak, hafif derecede stenoz (%25–49); damarın geri kalanında lezyon yok. OM1 ve OM2 dalları: lezyon yok.
Sonuç Orta derecede obstrüktif koroner arter hastalığı. CAD-RADS kategorisi 3/P1/I+.
Obstrüktif hastalık (≥%50) saptanan damarlar: LAD.
BT-FFR ile LAD sulama alanında indüklenebilir iskemi (I+). Ayrıntı: LAD: BT-FFR 0,72.
Şekil 2. I modifikatörü, stenozun 1–2 cm distalinde ölçülen değerle atanır. Damarın distal ucundaki en düşük değer toplam plak yükünü yansıtır ve invaziv koroner anjiyografiye yönlendirme kararını belirlememelidir.
Miyokardiyal BT perfüzyon ile I (iskemi) modifikatörü Ischemia modifier with stress CT perfusionCTP#
BT perfüzyonda geri dönüşümlü defekt veya streste istirahattekinden büyük defekt I+’dır. Defekt olmaması ve enfarkta bağlı sabit defekt I−’dir. Sınırda sonuç I±’dır.
Raporda nasıl yazılır
Hafif plak yüklü koroner ateroskleroz (P1; SIS 1); RCA distal segmentinde kısmen kalsifiye plağa bağlı ciddi stenoz (%70–99). Stres ve istirahat miyokardiyal BT perfüzyon: RCA sulama alanında geçirilmiş enfarkt ile uyumlu sabit defekt; indüklenebilir iskemi yok. CAD-RADS 4A/P1/I−.
Karıştırılmamalı: I− ve değerlendirilmemiş iskemi: I−, BT-FFR veya BT perfüzyon yapıldığını ve sonucun iskemi açısından negatif olduğunu belirtir; ikisi de yapılmadıysa kod I içermez.
Kaynak: CAD-RADS 2.0, bölüm 3.3.5.2 ve Tablo 7 (Interpretation of Stress Myocardial CT Perfusion) · “If no ischemia is detected or if there is presence of a prior fixed myocardial infarct, the Modifier “I−” will be added to CAD-RADS.”
Ayrıntılar
Uygulamada. Stres ve istirahat görüntüleri karşılaştırılır. SCCT 2026’ya göre perfüzyonun değerlendirilmesi birden fazla düzlemle (kısa eksen, dört boşluk ve iki boşluk), 5–8 mm ortalamalı MPR rekonstrüksiyonlarıyla veya MinIP ile ve dar pencereyle iyileşir; MIP defektleri maskelediği için kullanılmamalıdır. Gerçek bir defekt kardiyak siklusun birden fazla fazında sürer; ışın sertleşmesi gibi bir artefakt ise görünüp kaybolabilir ve yer değiştirebilir. Defekt sabitse geçirilmiş enfarkt sonuç bölümünde belgelenir.
Kaçınılması gereken hata. İstirahat koroner BT anjiyografisindeki miyokardiyal hipoatenüasyon nedeniyle I+ atamak. I modifikatörü bir iskemi testi gerektirir: stres perfüzyon veya BT-FFR.
CCTA Map’te
“BT perfüzyon” yönteminde “Geri dönüşümlü” I+, “Sabit” veya “Defekt yok” I− verir; sınırda bir sonuç “Doğrudan:” satırında I± ile işaretlenir. Sabit defektte harita enfarktın belgelenmesi için uyarı verir; şablonun sonuç bölümü bulguyu geçirilmiş enfarkt ile uyumlu olarak tanımlar ve canlılık değerlendirmesinin göz önünde bulundurulmasını önerir. Sonuç girilmedikçe sulama alanı “test yok” olarak görünür ve koda I eklemez.
Harita şablonunun birebir çıktısı
Sağ koroner (RCA): distal segment: kısmen kalsifiye plak, ciddi derecede stenoz (%70–99); damarın geri kalanında lezyon yok. AM, R-PDA ve R-PLB dalları: lezyon yok.
Sonuç Ciddi obstrüktif koroner arter hastalığı. CAD-RADS kategorisi 4A/P1/I-.
Obstrüktif hastalık (≥%50) saptanan damarlar: RCA.
BT perfüzyonda RCA sulama alanında geçirilmiş enfarkt ile uyumlu sabit perfüzyon defekti; indüklenebilir iskemi yok (I-). Canlılık değerlendirmesini göz önünde bulundurun. Ayrıntı: RCA: sabit perfüzyon defekti (BT perfüzyon).
Stabil göğüs ağrısında CAD-RADS CAD-RADS in stable chest pain#
Diğer adları:CAD-RADS’a göre önerilen yönetim, CAD-RADS suggested management
CAD-RADS 2.0 her kategoriye, stabil göğüs ağrılı hasta için önerilen bir yönetim ekler. Bunlar sonuç bölümünü tamamlayan uzlaşı önerileridir ve klinik yargının yerini tutmaz.
Raporda nasıl yazılır
Stabil göğüs ağrısında CAD-RADS 1/P3 için CAD-RADS 2.0’ın önerdiği yönetim: semptomların aterosklerotik olmayan nedenlerini göz önünde bulundurun; yoğun risk faktörü modifikasyonu ve koruyucu farmakoterapi.
Karıştırılmamalı: Stabil ve akut göğüs ağrısı: kategori aynı biçimde atanır, ancak önerilen yönetim değişir; CAD-RADS 3’te stabil hastada fonksiyonel değerlendirme, akut hastada buna ek olarak kardiyoloji konsültasyonu ile hastaneye yatış göz önünde bulundurulur.
Kaynak: CAD-RADS 2.0, bölüm 1 ve Tablo 4; SCCT 2026, Tablo 6, s. 52 · “the clinical management suggestions provided by CAD-RADS should not replace clinical judgment, particularly as there are many patient-specific factors that may influence clinical management.”
Ayrıntılar
Uygulamada. Kategori 0–2’de ek kardiyak inceleme önerilmez; 1 ve 2’de koruyucu tedavi P’ye göre ayarlanır. Kategori 3’te fonksiyonel test, 4A’da invaziv koroner anjiyografi veya fonksiyonel test göz önünde bulundurulur; 4B’de invaziv koroner anjiyografi önerilir.
Kaçınılması gereken hata. P’ye bakmadan CAD-RADS 1 veya 2’yi ek öneri gerektirmeyen bir sonuç olarak kabul etmek. P3 veya P4’te CAD-RADS 2.0 yoğun risk faktörü modifikasyonu ve koruyucu farmakoterapi önerir.
Diğer kaynaklarda. Stabil göğüs ağrısında AHA/ACC 2021 kılavuzu BT-FFR’yi en çok proksimal veya orta segmentlerdeki %40–90 stenozlarda yararlı kabul eder. CAD-RADS 2.0 fonksiyonel değerlendirmeyi CAD-RADS 3’ten (%50–69) itibaren önerir. (AHA/ACC 2021 göğüs ağrısı kılavuzu, bölüm 5.1.3)
CCTA Map’te
“Rapor taslağı” başlığı altındaki “Klinik durum” alanında “Stabil” varsayılan olarak seçilidir. Bu seçenekle sonuç bölümündeki “Önerilen yönetim (CAD-RADS 2.0, uzlaşı)” kategoriye göre stabil göğüs ağrısına karşılık gelir; P, I, HRP ve N için ek cümleler ve kararı tedaviyi yürüten hekime bırakan bir dipnot içerir. Kategori 1 ve 2’de temel cümle ek kardiyak inceleme gerekmediğini (2’de “Genellikle” ile) belirtir ve “Semptomların aterosklerotik olmayan nedenlerini göz önünde bulundurun.” cümlesini ekler; P yalnızca P3 veya P4’te bir satır ekler. I+ varsa ya da interarteriyel veya intraseptal seyirli ya da “PT” kaynaklı anormal bir arter varsa bu temel cümle yazılmaz (anomalide kategori 0’da da) ve P1 veya P2 ayrı bir satırda yer alır. Kategori 3–5’te her P tek bir agresif koruyucu tedavi satırı ekler, örneğin “Plak yükü P1 ve ≥%50 stenoz: agresif risk faktörü modifikasyonu ve koruyucu farmakoterapi.”; P yoksa aynı cümle etiket olmadan yazılır. Kategori 3’te kod BT-FFR veya BT perfüzyon nedeniyle zaten I içeriyorsa önerilen yönetim fonksiyonel testi yeniden önermez; I+ varsa, özellikle kılavuza dayalı medikal tedaviye rağmen sık semptomlar sürüyorsa invaziv koroner anjiyografinin göz önünde bulundurulmasını önerir. Stent veya greft varsa kategori 3’teki fonksiyonel test cümlesi BT perfüzyon veya stres testini önerir ve BT-FFR’nin bu hastalarda doğrulanmadığını belirtir; kayıtlı bir BT-FFR değeri varsa bu açıklama yazılmaz. “Akut” seçildiğinde yönetim akut göğüs ağrısına göredir. Kategori 0–2’de “Akut koroner sendrom (AKS) açısından ek değerlendirme gerekmez.” cümlesiyle başlar ve 2’de hastaneye yatışın ne zaman düşünüleceğini ekler; I+ varsa 1’de bu temel cümle yazılmaz, 2’de yalnızca yatış cümlesi kalır; bu anomalilerden biri varsa temel cümlenin tamamı yazılmaz. Kategori 3’te kardiyoloji konsültasyonu ile hastaneye yatışın göz önünde bulundurulmasını önerir; 4A, 4B ve 5’te yatışla başlar ve yüksek riskli plak satırını eklemez.
Harita şablonunun birebir çıktısı
Plak yükü: ciddi (P3; SIS 5).
Sol ana koroner (LM): kalsifiye plak, minimal derecede stenoz (%1–24).
Sol ön inen (LAD): proksimal segment: kalsifiye plak, minimal derecede stenoz (%1–24); orta segment: kısmen kalsifiye plak, minimal derecede stenoz (%1–24); damarın geri kalanında lezyon yok. D1 ve D2 dalları: lezyon yok.
Sirkumfleks (LCx): proksimal segment: kalsifiye plak, minimal derecede stenoz (%1–24); damarın geri kalanında lezyon yok. OM1 ve OM2 dalları: lezyon yok.
Sağ koroner (RCA): proksimal segment: kalsifiye plak, minimal derecede stenoz (%1–24); damarın geri kalanında lezyon yok. AM, R-PDA ve R-PLB dalları: lezyon yok.
Sonuç Minimal, obstrüktif olmayan koroner arter hastalığı. CAD-RADS kategorisi 1/P3.
Obstrüktif olmayan hastalık saptanan damarlar: LM, LAD, LCx ve RCA.
Öz değerlendirme
Temel noktaları sınamak için kısa sorular. Bir seçenek seçildiğinde yanıt görünür.
1Stabil göğüs ağrılı bir hastada LM’de %55, LAD orta segmentinde %40 ve RCA proksimal segmentinde %30 stenoz vardır. Başka lezyon yoktur. Hangi CAD-RADS kategorisi atanır?
≥%50 LM stenozu, hiçbir lezyon %70’e ulaşmasa bile CAD-RADS 4B için yeterlidir. LAD ve RCA lezyonları bulgularda tanımlanır. Terimi görün
2LAD orta segmentinde orta derecede stenoz (%50–69) vardır ve plak yükü P2’dir. Hareket artefaktı RCA orta segmentinin değerlendirilmesini engellemektedir. Tetkik nasıl kodlanır?
Değerlendirilebilir bir segmentte ≥%50 stenoz vardır; bu nedenle stenoz derecelendirilir ve N, P’den sonra modifikatör olarak yazılır. CAD-RADS N yalnızca değerlendirilebilir hiçbir segment %50’ye ulaşmıyorsa kullanılır. Terimi görün
3RCA proksimal segmentinde açık bir stent vardır. LAD proksimal segmentinde düşük atenüasyon ve pozitif remodelasyon gösteren bir plak orta derecede stenoza yol açmaktadır ve plak yükü P3’tür. Doğru kod hangisidir?
P kategoriden sonra gelir; ardından modifikatörler N, HRP, I, S, G ve E sırasıyla yazılır. CAD-RADS 2.0’daki Şekil 17’nin alt yazısında S ile HRP’nin yeri ters çevrilmiştir, ancak geçerli olan sıralı listedir. Terimi görün
4LAD orta segmentinde orta derecede stenoz vardır. Lezyonun 1–2 cm distalinde ölçülen BT-FFR 0,78’dir; LAD’nin ucundaki en düşük değer ise 0,70’tir. Hangi modifikatör eklenir?
Stenozun 1–2 cm distalinde ölçülen lezyona özgü değer kullanılır. 0,76–0,80 arasındaki sonuç sınırdadır. Damar boyunca en düşük değer toplam plak yükünü yansıtır. Terimi görün
5RCA distal segmentinde ciddi stenoz (%70–99) vardır. BT perfüzyon, streste ve istirahatte aynı büyüklükte, duvar incelmesiyle birlikte inferior bir defekt göstermektedir. İskemi nasıl kodlanır?
İndüklenebilir iskemi olmaksızın geçirilmiş enfarkta bağlı sabit defekt I− olarak kodlanır. CAD-RADS 2.0, I modifikatörünü iskemiye ayırır ve enfarktın sonuç bölümünde belgelenmesini ister. Terimi görün
Kaynaklar
Rajiah PS, Alkadhi H, Andreini D, Bullock-Palmer RP, Chinnaiyan K, Chow B, et al. Interpretation and reporting of coronary computed tomographic angiography (2026 update): an expert consensus document of the Society of Cardiovascular Computed Tomography (SCCT). J Cardiovasc Comput Tomogr. 2026. Baskıda. doi:10.1016/j.jcct.2026.08.014 Belirtilen sayfalar ön baskı PDF'ine (journal pre-proof) aittir.
Cury RC, Leipsic J, Abbara S, Achenbach S, Berman D, Bittencourt M, et al. CAD-RADS 2.0 - 2022 Coronary Artery Disease-Reporting and Data System: an expert consensus document of the SCCT, ACC, ACR and NASCI. J Cardiovasc Comput Tomogr. 2022;16(6):536-57. doi:10.1016/j.jcct.2022.07.002
Koweek L, Achenbach S, Berman DS, Carr JJ, Cury RC, Ghoshhajra B, et al. Standardized medical terminology for cardiac computed tomography 2023 update: an expert consensus document of the SCCT, AAPM, ACR, NASCI and RSNA. J Cardiovasc Comput Tomogr. 2023;17(5):345-54. doi:10.1016/j.jcct.2023.06.002
Narula J, Chandrashekhar Y, Ahmadi A, Abbara S, Berman DS, Blankstein R, et al. SCCT 2021 expert consensus document on coronary computed tomographic angiography: a report of the Society of Cardiovascular Computed Tomography. J Cardiovasc Comput Tomogr. 2021;15(3):192-217. doi:10.1016/j.jcct.2020.11.001
Neves PO, Andrade J, Monção H. Coronary artery calcium score: current status. Radiol Bras. 2017;50(3):182-9.
Tamburino C, Tomasello SD, Capodanno D, Di Salvo ME, Marzà F, Galassi AR. Long-term follow-up after drug eluting stent implantation in left main trifurcations. EuroIntervention. 2009;5(4):432-7. doi:10.4244/eijv5i4a68
Kovacevic M, Burzotta F, Elharty S, Besis G, Aurigemma C, Romagnoli E, et al. Left main trifurcation and its percutaneous treatment: what is known so far? Circ Cardiovasc Interv. 2021;14(3):e009872. doi:10.1161/CIRCINTERVENTIONS.120.009872
Kim C, Park CH, Lee BY, et al. 2024 consensus statement on coronary stenosis and plaque evaluation in CT angiography from the Asian Society of Cardiovascular Imaging-Practical Tutorial (ASCI-PT). Korean J Radiol. 2024;25(4):331-42. doi:10.3348/kjr.2024.0112
“Diğer kaynaklarda” notlarının kaynakları
Sianos G, Morel MA, Kappetein AP, et al. The SYNTAX Score: an angiographic tool grading the complexity of coronary artery disease. EuroIntervention. 2005;1(2):219-27.
Cury RC, Abbara S, Achenbach S, et al. CAD-RADS: Coronary Artery Disease – Reporting and Data System. J Cardiovasc Comput Tomogr. 2016;10(4):269-81. doi:10.1016/j.jcct.2016.04.005
Williams MC, Moss AJ, Dweck M, et al. Coronary artery plaque characteristics associated with adverse outcomes in the SCOT-HEART study. J Am Coll Cardiol. 2019;73(3):291-301. doi:10.1016/j.jacc.2018.10.066
Hecht HS, Blaha MJ, Kazerooni EA, et al. CAC-DRS: Coronary Artery Calcium Data and Reporting System. An expert consensus document of the Society of Cardiovascular Computed Tomography (SCCT). J Cardiovasc Comput Tomogr. 2018;12(3):185-91. doi:10.1016/j.jcct.2018.03.008
Lawton JS, Tamis-Holland JE, Bangalore S, et al. 2021 ACC/AHA/SCAI guideline for coronary artery revascularization: a report of the American College of Cardiology/American Heart Association Joint Committee on Clinical Practice Guidelines. J Am Coll Cardiol. 2022;79(2):e21-e129. doi:10.1016/j.jacc.2021.09.006
Galassi AR, Werner GS, Boukhris M, et al. Percutaneous recanalisation of chronic total occlusions: 2019 consensus document from the EuroCTO Club. EuroIntervention. 2019;15(2):198-208. doi:10.4244/EIJ-D-18-00826
Tonino PA, De Bruyne B, Pijls NH, et al. Fractional flow reserve versus angiography for guiding percutaneous coronary intervention. N Engl J Med. 2009;360(3):213-24. doi:10.1056/NEJMoa0807611
Gulati M, Levy PD, Mukherjee D, et al. 2021 AHA/ACC/ASE/CHEST/SAEM/SCCT/SCMR Guideline for the Evaluation and Diagnosis of Chest Pain: A Report of the American College of Cardiology/American Heart Association Joint Committee on Clinical Practice Guidelines. Circulation. 2021;144(22):e368-e454. doi:10.1161/CIR.0000000000001029
