Dr. David F. Cuevas Cueto · Güncelleme: 27 Eylül 2026 · Kaynaklar: SCCT 2026 ve CAD-RADS 2.0
Plak, bileşimine, taşıdığı yüksek riskli özelliklere ve hastadaki toplam plak yüküne göre tanımlanır. Tanımlar SCCT 2026 uzlaşı belgesini ve CAD-RADS 2.0’ı izler.
Temel noktalar
Kalsifiye plağın büyük bölümü kontrastlı lümenin atenüasyonunu aşar, kalsifiye olmayan plak onun altında kalır, kısmen kalsifiye plak ise her iki bileşeni içerir. Referans sabit bir Hounsfield birimi (HU) değeri değil, her tetkikteki lümendir.
/HRP modifikatörü, aynı plağın dört yüksek riskli özellikten en az ikisini açıkça göstermesini gerektirir: düşük atenüasyon, pozitif remodelasyon, benekli kalsifikasyon ve peçete halkası işareti.
Düşük atenüasyon <30 HU, pozitif remodelasyon 1,1’den büyük bir indeks, benekli kalsifikasyon ise 3 mm’den küçük bir çap ile tanımlanır; peçete halkası işaretinin sayısal eşiği yoktur ve kesitsel görüntüdeki şekliyle tanınır.
SIS plakları değil, plak içeren segmentleri sayar: SIS 1–2 P1’e, 3–4 P2’ye, 5–7 P3’e, 8 veya üzeri P4’e karşılık gelir.
Agatston skoru kontrastsız fazda hesaplanır; 0 değeri kalsifiye olmayan plağı dışlamaz ve böyle bir plak varsa yük SIS ile belirlenir.
P1–P4 plak yükü stenozdan bağımsızdır; yöntemler uyuşmazsa en ağır değerlendirme kullanılır ve CAD-RADS 0’da P atanmaz.
Şekil 1. BT gri skalasında kesitsel görüntüde plak tipleri. Kalsifiye plak kontrastlı lümenin atenüasyonunu aşar, kalsifiye olmayan plak onun altında kalır ve kısmen kalsifiye plak her iki bileşeni birlikte içerir.
Şekil 2. Dört yüksek riskli plak özelliği. /HRP modifikatörü aynı plakta en az ikisini gerektirir. Pozitif remodelasyon uzunlamasına kesitte gösterilmiştir: remodelasyon indeksi, lezyon düzeyindeki dış çapın proksimal ve distal referansların ortalamasına bölünmesiyle elde edilir ve 1,1’i aştığında pozitiftir.
Tablo 1. Koroner plak yükünün sınıflandırılması. Agatston skoru yalnızca kontrastsız faz elde edilmişse kullanılır. Yöntemler uyuşmazsa CAD-RADS 2.0 en ağır değerlendirmenin kullanılmasını önerir.
Plak yükü
CAD-RADS
Görsel değerlendirme
SIS (plak içeren segment)
Agatston skoru
Yok
P yok (CAD-RADS 0)
Plak yok
0
0
Hafif
P1
1–2 damarda hafif miktarda plak
1–2
1–100
Orta
P2
1–2 damarda orta miktarda veya üç damarda hafif miktarda plak
3–4
101–300
Ciddi
P3
Üç damarda orta miktarda veya bir damarda ciddi miktarda plak
5–7
301–999
Yaygın
P4
2–3 damarda ciddi miktarda plak
≥8
≥1000
Kaynak: SCCT 2026, Tablo 3, s. 49 (CAD-RADS 2.0, Tablo 2’ye dayanır). CAD-RADS 2.0 kalsiyuma göre P4 için “>1000”, SCCT 2026 ise “≥1000” yazar.
Diğer adları:koroner plak, aterom plağı, ateromatöz plak, koroner aterom(intravasküler görüntülemede yaygın terimdir; koroner BT anjiyografide “plak” kullanılır; SCCT 2024 kantifikasyon belgesi, bölüm 3), coronary plaque
Koroner BT anjiyografide (KBTA; İng. CCTA) aterosklerotik plak, damar duvarında kontrastlı lümen ile dış kontur arasında yer alan ve lümenden ve perikoroner yağ dokudan ayırt edilebilen dokudur. Görsel okuma ve SIS gibi yarı kantitatif yük skorları için SCCT 2024 kantifikasyon belgesi geleneksel tanımı korur; bu tanım ayrıca en az 1 mm² alan ve dokunun en az iki bağımsız düzlemde gösterilmesini gerektirir.
Raporda nasıl yazılır
LAD proksimal ve orta segment: diffüz kısmen kalsifiye plak; en ileri stenoz LAD orta segmentte olup hafif derecededir (%25–49).
Karıştırılmamalı: Plak duvar dokusudur; stenoz ise lümen çapının plak düzeyindeki dış duvara göre değil, normal bir referans segmente göre azalmasıdır. Pozitif remodelasyon gösteren bir plak lümeni daraltmayabilir; interarteriyel seyirli anormal bir arterdeki gibi plaksız bir daralma da aynı şekilde derecelendirilir ve E modifikatörü alır.
Kaynak: SCCT 2024 kantifikasyon belgesi, bölüm 4 ve Tablo 2; SCCT 2026, koroner yorumlama, aterosklerotik plak, stenoz ve yorumlama hataları, s. 8, 11, 13–15 ve 28–29; CAD-RADS 2.0, bölüm 3.3.6 ve Tablo 4, not b; Karlo 2012, değerlendirme ve yanlış pozitif sonuçlar bölümleri · “presence of tissue structures ≥1 mm² within or adjacent to the coronary artery lumen”
Ayrıntılar
Uygulamada. Her segment aksiyel kesitlerde, ince kesit MIP’te ve oblik ve eğri MPR’de baştan sona izlenir. Şüphelenilen plak iki düzlemde doğrulanır: plağın boyutunu ve bileşimini en iyi gösteren, merkez hatta dik kesitsel görüntülerde ve bir uzunlamasına düzlemde. Pencere, kontrastlı lümeni kalsiyumdan, kalsifiye olmayan plağı da miyokarddan ve perikoroner yağ dokudan ayıracak şekilde ayarlanır; plak ile yağ doku arasındaki ara yüz genellikle damarın dış konturunu belirler. Artefakttan şüphelenilirse başka bir faz incelenir: gerçek plak her iki fazda görülür ve tüm konturu boyunca komşu dokudan ayrılır.
Kaçınılması gereken hata. Yalnızca tek bir düzlemde veya tek bir fazda görülen yapıyı plak kabul etmek. Tersi de bir hatadır: kalsifiye olmayan plak aksiyel kesitlerde kısmi hacim etkisi sanılabilir veya atenüasyonu perikoroner yağ dokuya benziyorsa gözden kaçabilir; küçük bir kalsifiye plak da lümenle aynı atenüasyona sahip olabilir. Açıklanamayan bir çap değişikliği segmentin yeniden incelenmesini gerektirir; kontrastsız seri kalsiyumun görülmesine yardımcı olur.
Diğer kaynaklarda. SCCT 2024 kantifikasyon belgesi, koroner BT anjiyografinin genellikle 500 µm’den ince plakları saptayamadığını belirtir. SCCT 2023 terminolojisi plağın kendisini değil, üç tipini tanımlar. (SCCT 2024 kantifikasyon belgesi, bölüm 2.3; SCCT 2023 terminolojisi, Tablo 4)
Plağı taklit eden veya gizleyen artefaktlar ve bulgular ile bunların ayırt edilmesi.
Taklitçi
Plağa etkisi
Nasıl ayırt edilir
Hareket
Kalsifiye veya kalsifiye olmayan plak sanılabilen yüksek veya düşük atenüasyonlu çizgiler; bulanıklık gerçek bir plağı da gizleyebilir
Başka bir rekonstrüksiyon fazı: yalnızca tek fazda görülen bulgu artefaktı düşündürür; gerçek plak tüm konturu boyunca komşu dokudan ayrılır
Bloklar arası hizalanma hatası
Lezyonu taklit eden basamak; damarın bir bölümü eksik görünebilir veya tekrarlanabilir, plak olduğundan küçük veya büyük değerlendirilir
Başka bir faz veya kenar düzeltmesinin kapatılması
Kısmi hacim ortalaması
Bloklar arası sınırda psödostenoz; bifurkasyonlarda ve kıvrımlı segmentlerde stenozun olduğundan fazla değerlendirilmesi; aksiyel kesitlerde kalsifiye olmayan plak kısmi hacim etkisi sanılabilir
Ortogonal ve eğri MPR veya ince kesit MIP; bloklar arası sınırda başka bir faz veya kenar düzeltmesinin kapatılması
Blooming (kalsiyum veya stent)
Kalsifiye plak olduğundan büyük görünür ve stenoz fazla değerlendirilir
Daha geniş pencere, daha ince kesitler, daha keskin kernel veya yüksek enerjili monoenerjetik görüntüler
Işın sertleşmesi
Kalsiyum veya stent komşuluğunda kalsifiye olmayan plağı ya da stent içi hiperplaziyi taklit eden hipodens bant; gerçek bir kalsifiye olmayan bileşeni de gizleyebilir
Kalsiyumdan veya metalden kaynaklanır, başka bir fazda azalabilir; daha yüksek düzeyde iteratif rekonstrüksiyon veya yüksek enerjili monoenerjetik görüntülerle azalır
Yetersiz opasifikasyon veya kontrast karışımı
Kalsifiye olmayan plağı veya stenozu taklit eden düşük dansiteli lümen
Diğer fazlar, farklı pencere ve daha kalın kesitler; gerçek plak duvarı kalınlaştırır
Vaskülitte duvar kalınlaşması
Aterosklerotik plakla karışabilir
Düzgün, sirkümferansiyel veya komşu yağ doku infiltrasyonuyla devamlılık gösteren ve kontrast tutan kalınlaşma vaskülit lehinedir; plak değildir: ayrıca tanımlanır ve E modifikatörü alır
Kaynak: SCCT 2026, s. 24–29 ve Tablo 4, s. 50; SCCT 2024 kantifikasyon belgesi, bölüm 2.2; Karlo 2012, yanlış pozitif sonuçlar bölümü; Woodworth 2024, özet; CAD-RADS 2.0, bölüm 3.3.6
CCTA Map’te
Plak, segmentin bir lezyonu olarak kaydedilir. Bir damara dokunarak veya damar boyunca sürükleyerek işaretlenir; açılan pencerede “Şiddet” (“normal” ile “%100” arasında 0–5 düğmeleri), “Plak tipi” (“Kalsifiye”, “Kısmen kals.” veya “Nonkalsifiye”) ve yüksek riskli plak için “İşaretler” seçilir. Sürüklenerek çizilen bir iz minimal stenozlu “Kısmen kals.” plak olarak başlar; tipi seçilmemiş, 0’dan büyük bir derece de “Kısmen kals.” olarak kaydedilir. “normal” düzeyindeki bir lezyon ancak bir tip seçilmişse plak sayılır: bu durumda özet “Plak: Saptandı” gösterir, segment SIS’e eklenir ve başka hiçbir lezyonun derecesi yoksa kategori CAD-RADS 0’dan 1’e geçer. Harita plağın hangi düzlemlerde veya fazlarda doğrulandığını kaydetmez; lezyon olarak işaretlenen plaksız bir daralma da SIS’e eklenir ve plak olarak yazılır. Stenoz oluşturmayan bir plak için taslağı düzenlerken plak tipini ve ardından “görünür lümen daralması yok” ifadesini yazın.
Diğer adları:kalsifik plak, kalsifiye aterom plağı, sert plak(BT’nin değerlendirmediği mekanik bir özelliği çağrıştırır; SCCT 2024 kantifikasyon belgesi, bölüm 4.1)önerilmez, calcified plaque
Bu sözlüğün izlediği SCCT 2026’ya göre, hacminin büyük bölümü opasifiye lümenden daha yüksek atenüasyon gösteren plak kalsifiye plaktır. Ölçüt sabit bir Hounsfield birimi (HU) eşiğine değil, damar lümenine dayanır.
Raporda nasıl yazılır
LAD proksimal segment: yoğun kalsifiye plak, orta derecede stenoz (%50–69); blooming artefaktı stenoz derecesinin olduğundan fazla değerlendirilmesine yol açabilir.
Karıştırılmamalı: Kalsifiye plak, değerlendirilemeyen segment anlamına gelmez: lümen değerlendirilebiliyorsa görülen en yüksek derece blooming uyarısıyla raporlanır; segment, artefakt lümenin güvenle değerlendirilmesini engellediğinde değerlendirilemez kabul edilir.
blooming nedeniyle “N” işaretlenirse segmentteki kalsifiye plak “Geri al” seçeneği olmadan silinir; henüz düzeltilmedi (haritada 2026-10-08’de doğrulandı).
Kaynak: SCCT 2026, aterosklerotik plak metni, s. 13 · “(largely) calcified plaque: attenuation values of most of the plaque exceed the values of the contrast-enhanced blood”
Ayrıntılar
Uygulamada. Damar eksenine dik kesitlerde, geniş pencereyle ve varsa blooming’i azaltmak için daha keskin bir kernel ile değerlendirilir. Yoğun kalsiyum varsa görülen en yüksek stenoz derecesi raporlanır ve bu derecenin olduğundan fazla değerlendirilmiş olabileceği belirtilir.
Kaçınılması gereken hata. Agatston skorunun 130 HU eşiği plağı kalsifiye olarak adlandırmak için kullanılmaz. Koroner BT anjiyografide referans, opasifiye lümenin atenüasyonudur.
Diğer kaynaklarda. Yarı otomatik plak kantifikasyonunda programların çoğu 350 HU’nun üzerindeki dokuyu yoğun kalsiyum kabul eder. SCCT 2023 terminolojisi kalsifiye plağı, plağın tamamının kalsiyumla uyumlu atenüasyon göstermesiyle tanımlar; sözlük ise kontrastlı lümeni referans alan ve plağın büyük bölümünün bunu aşmasını isteyen SCCT 2026 görsel ölçütünü izler. (SCCT 2024 kantifikasyon belgesi, bölüm 4.2; SCCT 2023 terminolojisi, Tablo 4)
CCTA Map’te
Lezyon düzenleyicide “Kalsifiye” tipi seçildiğinde “⬤ Düşük atenüasyon” ve “◎ Peçete halkası” devre dışı kalır; plak bu iki özelliği önceden taşıyorsa bunlar kaldırılır. Stenoz %50–99 ise şablon, bulgulara ve sonuca blooming nedeniyle olası fazla değerlendirme uyarısını ekler. Program sınırlaması: “N” düğmesi işaretlenen segmentteki plağı siler, ancak aynı izin komşu segmentlerdeki bölümlerini korur; N kaldırıldığında plak geri gelmez ve “Bu lezyonu sil” işleminden farklı olarak “Geri al” bildirimi çıkmaz. Blooming lümenin derecelendirilmesini engelliyorsa ve segment “N” ile işaretlenirse plağı taslağı düzenlerken tanımlayın; P’yi “Kalsiyum (Agatston)” veya “P seçin” ile yalnızca global plak yükü güvenilir biçimde değerlendirilebiliyorsa belirleyin.
Harita şablonunun birebir çıktısı
Sol ön inen (LAD): proksimal segment: kalsifiye plak, orta derecede stenoz (%50–69), kalsiyum blooming artefaktı nedeniyle stenoz derecesi olduğundan fazla değerlendirilmiş olabilir; damarın geri kalanında lezyon yok. D1 ve D2 dalları: lezyon yok.
Sonuç Orta derecede obstrüktif koroner arter hastalığı. CAD-RADS kategorisi 3/P1.
Obstrüktif hastalık (≥%50) saptanan damarlar: LAD.
Yoğun kalsifikasyon stenoz derecesinin olduğundan fazla değerlendirilmesine yol açabilir (blooming artefaktı); yönetim stenoz derecesine bağlıysa BT-FFR’yi veya fonksiyonel testi göz önünde bulundurun.
Şekil 3. Plak bileşimi her tetkikte lümen atenüasyonuna göre değerlendirilir. 130 HU eşiği, kontrastsız fazda hesaplanan Agatston skoruna aittir.
Diğer adları:mikst plak(SCCT 2023 terminolojisi, Tablo 4; SCCT 2024 kantifikasyon belgesi, bölüm 4.1)önerilmez, kısmen kalsifiye olmayan plak(SCCT 2014 terimi), parsiyel kalsifiye plak, partially calcified plaque
Kısmen kalsifiye plak, kalsifiye ve kalsifiye olmayan bir bileşeni birlikte içerir. SCCT “mikst plak” yerine bu adı kullanır. Bileşenlerden biri en az %75’i oluşturuyorsa plak, ağırlıklı olarak kalsifiye veya ağırlıklı olarak kalsifiye olmayan plak olarak nitelendirilebilir.
Raporda nasıl yazılır
RCA orta segment: kısmen kalsifiye plak (ağırlıklı olarak kalsifiye), hafif derecede stenoz (%25–49).
Kaynak: SCCT 2026, aterosklerotik plak metni, s. 13 · “partially calcified: with both calcified and non-calcified components (Fig 6). A partially calcified plaque can be specified as predominantly calcified with ≥ 75 % of the plaque component calcified”
Ayrıntılar
Uygulamada. Kesitsel görüntülerde ve kalsifiye olmayan bileşeni perikoroner yağ dokudan ayırmaya yardımcı olan multiplanar reformatta incelenir. Plak tipi her segmentte kaydedilir; baskın bileşen metinde isteğe bağlı bir niteleyicidir.
Kaçınılması gereken hata. Kalsiyum komşuluğundaki ışın sertleşmesi kalsifiye olmayan bileşeni gizlerse plak kalsifiye sanılabilir. Plağı geniş pencereyle ve birden fazla düzlemde incelemek gerekir.
Diğer kaynaklarda. SCCT 2014 bu plağı “kısmen kalsifiye olmayan” (partially non-calcified) olarak adlandırıyor, “ağırlıklı olarak kalsifiye” ve “ağırlıklı olarak kalsifiye olmayan” plakları yüzde eşiği vermeden ayrıca sayıyordu. Birçok makalede “mikst plak” olarak geçer; bu ad SCCT 2023 terminolojisinde önerilmeyen terimler arasındadır ve SCCT 2024 kantifikasyon belgesi de kullanılmamasını önerir. (SCCT 2014, bölüm 10.6.2; SCCT 2023 terminolojisi, Tablo 4; SCCT 2024 kantifikasyon belgesi, bölüm 4.1)
CCTA Map’te
Düzenleyicide “Kısmen kals.” düğmesiyle işaretlenir ve dört yüksek riskli özelliğin tümünü kabul eder. Şablon bu plağı “kısmen kalsifiye plak” olarak yazar.
Diğer adları:nonkalsifiye plak(haritanın düğmesinde ve rapor şablonunda kullanılan biçim), yumuşak plakönerilmez, lipidik plakönerilmez, lipitten zengin plak(SCCT 2026, s. 13; SCCT 2024 kantifikasyon belgesi, bölüm 4.1)önerilmez, fibröz plakönerilmez, fibrolipidik plak(BT’nin değerlendirmediği bir histolojiyi çağrıştırır; SCCT 2024 kantifikasyon belgesi, bölüm 4.1)önerilmez, kalsifiye olmayan aterom plağı, non-calcified plaque
Opasifiye lümenden daha düşük atenüasyon gösteren plak, kalsifiye olmayan plak olarak adlandırılır. SCCT “yumuşak” veya “lipitten zengin” yerine bu terimi önerir.
Raporda nasıl yazılır
LAD proksimal segment: kalsifiye olmayan plak, görünür lümen daralması yok.
Karıştırılmamalı: “Görünür lümen daralması yok” ifadesi CAD-RADS 2.0’daki %0’a (“No visible stenosis”) karşılık gelir. “Anlamlı stenoz yok” ise skalada bir derece değildir: lümenin daralıp daralmadığını ve ne kadar daraldığını belirtmez.
Kaynak: SCCT 2026, aterosklerotik plak metni, s. 13 · “non-calcified plaque: attenuation values of the plaque are below the values of the contrast-enhanced blood”
Ayrıntılar
Uygulamada. Aksiyel kesitlerin yanı sıra ortogonal ve eğri multiplanar reformatlarda aranır; çünkü aksiyel kesitlerde gözden kaçabilir veya kısmi hacim etkisiyle karışabilir. Perikoroner yağ dokuyla da karışabilir. Açıklanamayan bir çap değişikliği segmentin yeniden incelenmesini gerektirir.
Kaçınılması gereken hata. Bu plağı “yumuşak” veya “lipidik” olarak adlandırmak kesin değildir; çünkü atenüasyonu tüp voltajına (kV) ve lümen opasifikasyonuna bağlıdır ve tek bir hastada histolojiyi öngörmez.
Diğer kaynaklarda. Kantifikasyon programları kalsifiye olmayan plağı HU aralıklarına göre fibröz, fibröz-yağlı veya nekrotik çekirdek gibi adlarla alt gruplara ayırır. Eşikler ve adlar programdan programa değişir; SCCT 2024 bu plağın “fibröz” olarak adlandırılmamasını önerir. (SCCT 2024 kantifikasyon belgesi, bölüm 4.1 ve 4.2, Şekil 3)
CCTA Map’te
Düzenleyicide “Plak tipi” altında “Nonkalsifiye” düğmesiyle işaretlenir; şablon bu plağı ilgili segmentte “nonkalsifiye plak” olarak yazar. Program sınırlamaları: %0 düzeyinde işaretlenen plak, tipi belirtilmeden “anlamlı stenoz oluşturmayan plak” olarak yazılır; bir segmentte iki plak varsa şablon daha yüksek dereceli olanı tanımlar, diğeri ise “aynı segmentte başka bir …” biçiminde yalnızca en az bir yüksek riskli özellik işaretlenmişse görünür. Yalnızca metin hatalıdır: kategori ve P doğru çıkar (yeniden üretilen olguda 1/P1). Taslağı düzenlerken bileşimi yazın, bu ifadeyi “görünür lümen daralması yok” ile değiştirin ve ikinci plağı tanımlayın.
Diğer adları:vulnerabl plak(CAD-RADS 2.0 bunun yerine HRP’yi getirdi; SCCT 2023 terminolojisi, Tablo 4 ve SCCT 2024 kantifikasyon belgesi, bölüm 4.1 kullanılmamasını önerir)önerilmez, V modifikatörü(CAD-RADS 1.0; CAD-RADS 2.0 bunun yerine HRP’yi getirdi)önerilmez, advers plak(SCCT 2023 terminolojisi, Tablo 4; SCOT-HEART’ta tek bir özellik yeterliydi)önerilmez, yüksek riskli plak özellikleri, high-risk plaque
CAD-RADS 2.0’a göre bir plak, dört özellikten (düşük atenüasyon, pozitif remodelasyon, benekli kalsifikasyon ve peçete halkası işareti) en az ikisini açıkça gösteriyorsa yüksek riskli plaktır. /HRP modifikatörü ile belirtilir.
Raporda nasıl yazılır
RCA orta segment: kalsifiye olmayan plak, hafif derecede stenoz (%25–49); iki yüksek riskli plak özelliği: düşük atenüasyon ve pozitif remodelasyon.
Karıştırılmamalı: Tek bir yüksek riskli özellik bulgularda tanımlanabilir, ancak /HRP eklenmez: modifikatör aynı plakta en az iki belirgin özellik gerektirir.
Kaynak: CAD-RADS 2.0, bölüm 3.3.4 ve Şekil 15 · “If a coronary plaque clearly demonstrates two or more high-risk features by CCTA, the modifier “HRP” (high risk plaque) should be added”
Ayrıntılar
Uygulamada. Her plak kesitsel görüntülerde incelenir ve taşıdığı özellikler sayılır. İki veya daha fazla özellik varsa kategoriye /HRP eklenir ve özellikler bulgular metninde adlandırılır.
Kaçınılması gereken hata. İkiye ulaşmak için farklı plaklardaki özellikler toplanmaz. Modifikatör, özelliklerin aynı plakta bulunmasını gerektirir.
Diğer kaynaklarda. CAD-RADS 1.0, iki veya daha fazla özellik ölçütüyle “V” (vulnerabilite) modifikatörünü kullanıyordu; CAD-RADS 2.0 bunun yerine “HRP”yi getirdi. SCOT-HEART çalışmasında “advers plak”, pozitif remodelasyon veya düşük atenüasyonla tanımlandı; bunlardan biri yeterliydi. SCCT 2023 terminolojisi “vulnerabl plak özellikleri” ve “advers plak özellikleri” adlarını önermez; SCCT 2024 kantifikasyon belgesi de “vulnerabl plak” teriminin kullanılmamasını önerir. (CAD-RADS 1.0, bölüm 3.3.4; CAD-RADS 2.0, bölüm 3.3; Williams 2019, SCOT-HEART; SCCT 2023 terminolojisi, Tablo 4; SCCT 2024 kantifikasyon belgesi, bölüm 4.1)
CCTA Map’te
Dört özellik her lezyonun düzenleyicisinde “İşaretler” altında yer alır; “HRP n/4” sayacı o plağın özelliklerini sayar ve ikiye ulaşınca ⚠ ile işaretlenir. Özellikler plak bazında kaydedilir: /HRP modifikatörü tek bir plak iki veya daha fazla özellik taşıdığında görünür; her biri tek özellik taşıyan iki plak, aynı segmentte olsalar bile modifikatörü etkinleştirmez. İki segment boyunca tek bir izle çizilen plak tek plak sayılır ve her iki segmentte aynı özellikleri taşır. Bir plak tek bir özellik taşıyorsa şablon bunu o plakta izole bir özellik olarak yazar (“ve izole bir özellik olarak …”).
Harita şablonunun birebir çıktısı
Sol ön inen (LAD): proksimal segment: nonkalsifiye plak, hafif derecede stenoz (%25–49) ve yüksek riskli plak özellikleri (düşük atenüasyon ve pozitif remodelasyon); damarın geri kalanında lezyon yok. D1 ve D2 dalları: lezyon yok.
Sağ koroner (RCA): orta segment: kısmen kalsifiye plak, hafif derecede stenoz (%25–49) ve izole bir özellik olarak benekli kalsifikasyon; damarın geri kalanında lezyon yok. AM, R-PDA ve R-PLB dalları: lezyon yok.
Sonuç Hafif, obstrüktif olmayan koroner arter hastalığı. CAD-RADS kategorisi 2/P1/HRP.
Obstrüktif olmayan hastalık saptanan damarlar: LAD ve RCA.
Şekil 4. /HRP modifikatörü aynı plakta iki özellik gerektirir. Her biri tek bir özellik taşıyan iki plak modifikatörü etkinleştirmez; özellikler bulgularda tanımlanır.
Diğer adları:düşük atenüasyon, LAP, düşük dansiteli plak(sözlük, SCCT gibi “atenüasyon” terimini kullanır)bu sözlükte kullanılmaz, low-attenuation plaque
CAD-RADS 2.0 ve SCCT 2026’ya göre kalsifiye olmayan bir plak, iç atenüasyonu 30 HU’nun altındaysa düşük atenüasyonludur; bu bir yüksek riskli plak özelliğidir. Değer tüp voltajına (kV) ve lümen opasifikasyonuna bağlıdır.
Raporda nasıl yazılır
LCx proksimal segment: düşük atenüasyonlu kalsifiye olmayan plak, hafif derecede stenoz (%25–49).
Karıştırılmamalı: Her kalsifiye olmayan plak düşük atenüasyonlu değildir: CAD-RADS 2.0’da bu özellik, kalsifiye olmayan bileşenin iç atenüasyonunun 30 HU’nun altında olmasını gerektirir.
Kaynak: CAD-RADS 2.0, Şekil 15; SCCT 2026, s. 13–14 · “Low attenuation plaque, defined as non-calcified plaque with internal attenuation less than 30 HU.”
Ayrıntılar
Uygulamada. Kesitsel görüntüde, plağın en hipodens bölümüne yerleştirilen ve lümenden, kalsiyumdan ve perikoroner yağ dokudan uzak tutulan küçük bir ilgi alanı (ROI) ile ölçülür. Çekimde kullanılan tüp voltajı (kV) göz önünde bulundurulmalıdır.
Kaçınılması gereken hata. Yoğun kalsiyumun yanında veya perikoroner yağ doku sınırında yapılan ölçüm, ışın sertleşmesi ve kısmi hacim etkisi nedeniyle yalancı düşük değerler verir.
Diğer kaynaklarda. Volümetrik kantifikasyonda en düşük atenüasyon kategorisinin üst sınırı programlar arasında 30 ile 75 HU arasında değişir; SCCT 2024 mutlak bir eşik belirlemez. Sözlük CAD-RADS 2.0’ı izler. (SCCT 2024 kantifikasyon belgesi, bölüm 4.2)
CCTA Map’te
Düzenleyicideki “⬤ Düşük atenüasyon” düğmesiyle işaretlenir; plak tipi “Kalsifiye” olduğunda bu düğme devre dışı kalır.
Diğer adları:pozitif yeniden şekillenme, dışa doğru remodelasyon, ekspansif remodelasyon, positive remodeling
CAD-RADS 2.0 ve SCCT 2026’ya göre, plak düzeyinde damarın dış çapı referans çaptan %10’dan fazla büyükse (remodelasyon indeksi 1,1’den büyük) pozitif remodelasyon vardır. Bir yüksek riskli plak özelliğidir.
Raporda nasıl yazılır
LAD proksimal segment: pozitif remodelasyon gösteren kalsifiye olmayan plak, görünür lümen daralması yok.
Karıştırılmamalı: Lümen daralması olmadan pozitif remodelasyon CAD-RADS 0 değildir: CAD-RADS 2.0, stenoz oluşturmayan pozitif remodelasyonlu plağı kategori 1’e dahil eder.
Kaynak: CAD-RADS 2.0, Şekil 15; SCCT 2026, s. 13 · “Positive remodeling, defined as the ratio of outer vessel diameter at the site of plaque divided by the average outer diameter of the proximal and distal vessel greater than 1.1”
Ayrıntılar
Uygulamada. Kesitsel görüntülerde damarın dış çapı, duvarın dış kenarları arasında, plak düzeyinde ve proksimal ve distal sağlıklı segmentlerde ölçülür. İndeks, lezyondaki çapın iki referansın ortalamasına bölünmesiyle elde edilir.
Kaçınılması gereken hata. İndeks için dış kontur yerine lümeni ölçmek bir hatadır. Stenoz da remodele olmuş duvara göre değil, normal segmentlere göre derecelendirilir.
Diğer kaynaklarda. SCCT 2024 kantifikasyon belgesi indeksi çaplarla değil damar alanlarıyla hesaplar; 1,10 ve üzerini pozitif, 0,90’ın altını negatif kabul eder. Sözlük, CAD-RADS 2.0 gibi çapları kullanır. (SCCT 2024 kantifikasyon belgesi, Tablo 2)
CCTA Map’te
Düzenleyicideki “⬈ Pozitif remodelasyon” düğmesiyle işaretlenir; bu düğme plak tipi “Kalsifiye” olsa bile kullanılabilir.
Kaynak: SCCT 2026, aterosklerotik plak metni, s. 13 · “Features of high-risk plaque (HRP) include positive remodeling (outer vessel diameter >10% larger than the reference diameter), spotty calcification (diameter <3 mm)”
Ayrıntılar
Uygulamada. Odağın en büyük çapı kesitsel görüntüde ve eğri reformatta, blooming’i sınırlamak için geniş pencereyle ölçülür. 3 mm veya daha büyükse ölçütü karşılamaz.
Kaçınılması gereken hata. Küçük ve izole bir kalsifiye plak benekli kalsifikasyon değildir. Bu özellik, bir plak içindeki 3 mm’den küçük bir kalsiyum odağını tanımlar.
Diğer kaynaklarda. Bazı yazarlar bu özelliği damara göre tanımlar: uzunluğu damar çapının 1,5 katından, genişliği ise bu çapın üçte ikisinden küçüktür. Sözlük SCCT 2026’nın 3 mm sınırını izler. (van Rosendael 2024, Tablo 1; Yang 2021, Yöntemler)
CCTA Map’te
Düzenleyicide “⦿ Benekli kalsifikasyon” düğmesiyle işaretlenir ve şablonda “benekli kalsifikasyon” olarak yer alır.
Diğer adları:napkin-ring işareti, peçete halkası, halka benzeri işaret, napkin-ring sign
Bu yüksek riskli plak özelliği, kalsifiye olmayan bir plağın kesitsel görüntüsünde, lümenle görünürde temas eden düşük atenüasyonlu bir merkez ve bunu çevreleyen daha yüksek atenüasyonlu bir halka ile tanınır.
Raporda nasıl yazılır
LAD proksimal segment: peçete halkası işareti gösteren kalsifiye olmayan plak, orta derecede stenoz (%50–69).
Kaynak: SCCT 2026, aterosklerotik plak metni, s. 14 · “napkin-ring sign (central low attenuation apparently in contact with the lumen surrounded by ring-like higher-attenuation plaque tissue)”
Ayrıntılar
Uygulamada. Damarın merkez hattına dik kesitsel görüntülerde, plak içindeki gri tonlarını iyi ayıran bir pencereyle aranır. Halka, merkezden daha yoğun, kalsifiye olmayan dokudur; kalsiyum değildir.
Kaçınılması gereken hata. Kısmen kalsifiye bir plağın kalsiyum halkası ve plak-lümen ara yüzündeki kısmi hacim artefaktı bu işareti taklit edebilir.
Diğer kaynaklarda. Bazı derlemeler periferik halkanın 130 HU’yu aşmadığını belirtir; bazı çalışmalar ise bunu halka şeklinde kontrastlanma (ring-like enhancement) olarak adlandırır. SCCT’nin 2024 kantifikasyon uzlaşı belgesi, işaretin atenüasyon ölçümü gerektirmediğini açıklar. (van Rosendael 2024, Tablo 1; Pozo 2016; SCCT 2024 kantifikasyon belgesi, bölüm 4.1)
CCTA Map’te
Düzenleyici bu özelliği “◎ Peçete halkası” düğmesiyle kaydeder; plak tipi “Kalsifiye” olduğunda düğme devre dışı kalır.
Diğer adları:aterosklerotik yük, toplam koroner plak yükü, global plak yükü, P modifikatörü(CAD-RADS 2.0 P’yi bir kategori olarak adlandırır ve modifikatörlerden ayırır)bu sözlükte kullanılmaz, plaque burden
Bu sözlüğün izlediği CAD-RADS 2.0’a göre plak yükü, stenoz derecesinden bağımsız olarak hastadaki toplam koroner plak miktarıdır. SIS, Agatston skoru veya görsel değerlendirmeye göre P1 (hafif), P2 (orta), P3 (ciddi) veya P4 (yaygın) olarak ifade edilir.
Raporda nasıl yazılır
Ciddi plak yükü (P3; SIS 5) ile koroner ateroskleroz; en ileri stenoz hafif derecededir (%25–49). CAD-RADS 2/P3.
Örnekte varsayılan koşul: 1,5 mm’den büyük tüm segmentler değerlendirilebilir, başka hiçbir yöntem daha yüksek bir P vermez (verirse en ağır olan kullanılır) ve hiçbir modifikatör gerekmez; değerlendirilemeyen bir segment varsa CAD-RADS N/P3, global plak yükü güvenilir biçimde değerlendirilemiyorsa ise P’siz N yazılır.
Karıştırılmamalı: Plak yükü (P1–P4) tüm koroner ağaçtaki plak miktarını özetler; stenoz kategorisi (0–5) ise en ileri stenoza göre belirlenir. En ileri stenozu hafif derecede olan bir P3 yine CAD-RADS 2’dir.
P en ağır yöntemden değil tek bir yöntemden çıkar ve “Otomatik (harita)” greftlerdeki ve N segmentlerindeki plağı dışarıda bırakır; henüz düzeltilmedi (haritada 2026-10-08’de doğrulandı).
Kaynak: SCCT 2026, metin ve Tablo 3, s. 14 ve 49; CAD-RADS 2.0, bölüm 3.2.1 · “CAD-RADS 2.0 introduces the P1 to P4 descriptors which are used to denote increasing categories of plaque burden (P1=mild, P2=moderate, P3=severe and P4=extensive)”
Ayrıntılar
Uygulamada. SCCT 2026, yükün görsel olarak tahmin edilmesini ve bu tahminin, elde edilmişse Agatston skoru ile ya da SIS ile birleştirilmesini önerir. Birden fazla yöntem uygulanırsa CAD-RADS 2.0 en ağır değerlendirmenin kullanılmasını önerir. CAD-RADS 0’da P atanmaz; N durumunda P yalnızca global plak değerlendirmesi güvenilirse atanır.
Kaçınılması gereken hata. Kalsifiye olmayan plak fazlaysa P yalnızca Agatston skoruyla atanmamalıdır; çünkü yük olduğundan düşük değerlendirilir. Bu durumda P, SIS veya görsel değerlendirme ile atanır.
Diğer kaynaklarda. BT ile plak kantifikasyonunda “plak yükü” ayrıca damar alanının veya hacminin plakla dolu yüzdesini ifade eder. Sözlük bu terimi CAD-RADS 2.0’daki gibi hastadaki toplam plak miktarı için kullanır. (SCCT 2024 kantifikasyon belgesi, Tablo 2)
CCTA Map’te
“Modifikatörler P · I ▾” açıldığında “Plak yükü (P)” bölümü P’yi üç kaynaktan birinden alır: haritadaki SIS’i kullanan “Otomatik (harita)”; girilen skoru kullanan “Kalsiyum (Agatston)”; ya da P’yi elle belirleyen veya “—” ile boş bırakan “P seçin”. Şablon, örneğin “Plak yükü: hafif (P1; SIS 2).” yazar. N durumunda, ister işaretlenmiş bir segmentten ister “Kalite” alanındaki “tanısal değil” seçeneğinden kaynaklansın, harita seçilen modun verdiği P’yi yazmaya devam eder; global plak yükü güvenilir biçimde değerlendirilemiyorsa P, “P seçin” altında “—” seçilerek kaldırılır. Program sınırlamaları: her mod tek bir kaynak kullandığından harita en ağır değerlendirmeyi seçmez; “Otomatik (harita)” greftlerdeki plağı saymaz; “N” ile işaretlenen segment de plağını kaybeder ve uyarı olmadan sayımdan çıkar. Bu durumlarda P, nativ ve greft plağı ve güvenilir biçimde görülebiliyorsa N segmentlerindeki plak birlikte değerlendirildikten sonra “P seçin” ile belirlenir.
Harita şablonunun birebir çıktısı
Plak yükü: ciddi (P3; SIS 5).
Sol ana koroner (LM): kalsifiye plak, minimal derecede stenoz (%1–24).
Sol ön inen (LAD): proksimal segment: kalsifiye plak, minimal derecede stenoz (%1–24); orta segment: kısmen kalsifiye plak, hafif derecede stenoz (%25–49); damarın geri kalanında lezyon yok. D1 ve D2 dalları: lezyon yok.
Sirkumfleks (LCx): proksimal segment: kalsifiye plak, minimal derecede stenoz (%1–24); damarın geri kalanında lezyon yok. OM1 ve OM2 dalları: lezyon yok.
Sağ koroner (RCA): proksimal segment: kalsifiye plak, minimal derecede stenoz (%1–24); damarın geri kalanında lezyon yok. AM, R-PDA ve R-PLB dalları: lezyon yok.
Sonuç Hafif, obstrüktif olmayan koroner arter hastalığı. CAD-RADS kategorisi 2/P3.
Obstrüktif olmayan hastalık saptanan damarlar: LM, LAD, LCx ve RCA.
Diğer adları:segmental tutulum skoru, plak içeren segment sayısı, segment involvement score
SIS, bileşimi ve stenoz derecesi ne olursa olsun plak içeren koroner segmentleri sayar: plak içeren her segment 1 puan ekler. CAD-RADS 2.0 skoru, segmentleri tek tek belirtmeden 16 segment üzerinden ve en fazla 16 olarak hesaplar; SCCT 2026 modeli 18 segment içermesine karşın bu üst sınırı korur. Yükün görsel tahmininden daha tekrarlanabilirdir.
Kaynak: SCCT 2026, plak hacmi metni, s. 14 · “A score of 1 is given for each segment with plaque, with the highest possible score of 16.”
Ayrıntılar
Uygulamada. Koroner ağaç segment segment incelenir ve minimal düzeyde bile plak içeren her segment sayılır. Plak iki segmentin birleşim yerindeyse, bifurkasyonlar dahil, önceki segmente atanır. Kodominans ve ramus intermedius içeren bir örnek: LM’de başlayıp LAD proksimal segmente uzanan bir plak 2 puan ekler; LAD orta segmentteki iki ayrı plak 1 puan ekler; ramus intermediustaki, R-PDA’daki ve L-PDA’daki birer plak 3 puan ekler. SIS 6’dır ve P3’e karşılık gelir. Ayrıca SCCT 2026 Tablo 1’in numaralandırmadığı akut marjinal dalda da plak varsa harita bunu sayar ve SIS 7 olur; yine P3’tür. Bu dalı saymayan okuyucu bir puan eksik bulur; iki aralığın sınırında, örneğin 5’ten 4 segmente inildiğinde, bu puan P’yi değiştirir.
Kaçınılması gereken hata. Segmentleri değil plakları saymak bir hatadır. LAD proksimal ve orta segmentlere uzanan uzun bir plak 2 puan, tek segmentteki üç plak ise 1 puan ekler.
Diğer kaynaklarda. Bazı çalışmalar 4’ten fazla segmentte plak bulunan hastalığı “yaygın” olarak adlandırır. Sözlük, 5–7 segmentin P3’e (ciddi), yalnızca 8 veya daha fazla segmentin P4’e (yaygın) karşılık geldiği CAD-RADS 2.0’ı izler. (Bittencourt 2014; SCCT 2026, Tablo 3)
Haritanın SIS’i nasıl saydığı. Haritada bulunan ve plak içeren her segment, bir veya daha fazla plak taşımasından ve derecesinden bağımsız olarak 1 puan ekler; “N” ile işaretlenen segment sayılmaz. Son sütun, kılavuzun belirlediklerini haritanın kendi kurallarından ayırır.
Haritadaki segment
SCCT 2026’daki numara
Haritada ne zaman 1 puan ekler
Kuralın kaynağı
Sol ana koroner (LM)
5
Plak varsa. “Koroner arterlerin çıkışı” bölümünde sol ana koronerin olmadığı bir anatomi seçilirse haritadan çıkar ve sayılmaz
SCCT 2026
LAD proksimal, LAD orta ve LAD distal
6, 7 ve 8
Plak varsa
SCCT 2026
1. diyagonal (D1) ve 2. diyagonal (D2)
9 ve 10
Plak varsa
SCCT 2026
Ramus intermedius (RI)
17
Plak varsa ve dal mevcutsa. “Ramus intermedius yok” seçildiğinde veya sol ana koroner yoksa plağı korunur, ancak sayılmaz
SCCT 2026
LCx proksimal ve LCx orta-distal
11 ve 13 (Tablo 1, 13’ü distal olarak adlandırır)
Plak varsa
SCCT 2026
1. obtus marjinal (OM1) ve 2. obtus marjinal (OM2)
12 ve 14
Plak varsa
SCCT 2026
RCA proksimal, RCA orta ve RCA distal
1, 2 ve 3
Plak varsa
SCCT 2026
Akut marjinal (AM)
Numarasız
Plak varsa, dominans ne olursa olsun
Harita kuralı: SCCT 2026 bu dalı metinde tanımlar, ancak numaralandırmaz ve sayılıp sayılmayacağını belirtmez
Sağ PDA (R-PDA) ve sağ posterolateral dal (R-PLB)
4 ve 16
Plak varsa ve dominans “Sağ” veya “Kodominant” ise
R-PDA, SCCT 2026’nın dominans tanımını izler; R-PLB’nin yalnızca bu dominans tiplerinde bulunması harita kuralıdır
Sol PDA (L-PDA) ve sol posterolateral dal (L-PLB)
15 ve 18
Plak varsa ve dominans “Sol” veya “Kodominant” ise
L-PDA, SCCT 2026’nın dominans tanımını izler; L-PLB’nin yalnızca bu dominans tiplerinde bulunması harita kuralıdır
Toplam
En fazla 16
Plak içeren segmentleri toplar ve toplamı 16 ile sınırlar. Ramus intermedius varsa harita sağ veya sol dominansta 17, kodominansta 19 segment içerir. Üst sınır P’yi değiştirmez: 8 segmentten itibaren P4’tür
Üst sınır SCCT 2026 ve CAD-RADS 2.0’a aittir; bunun 17 veya 19 segment üzerinde tavan olarak uygulanması harita kuralıdır
Kaynak: SCCT 2026, Tablo 1, s. 47 ve metin, s. 11–12 ve 14; CAD-RADS 2.0, bölüm 3.2.1. Üçüncü sütun haritayı tanımlar (2026-10-09’da doğrulandı).
CCTA Map’te
“Modifikatörler P · I ▾” içindeki “Plak yükü (P)” bölümünde “Otomatik (harita)” modu, haritada bulunan ve plak içeren segmentleri sayar ve toplamı P1–P4’e çevirir; panel bunu örneğin “SIS 3 segment → P2” olarak gösterir, şablon da “Plak yükü: orta (P2; SIS 3).” yazar. Bir segmentteki birden fazla plak 1 puan ekler; iki segment boyunca tek bir izle çizilen plak ise her ikisinde de sayılır. “Ayrıntılar” tablosu hangi segmentlerin sayıldığını ve bu kurallardan hangilerinin harita kuralı olduğunu gösterir. Program sınırlamaları: restenozu olmayan bir stent içeren ve başka plak taşımayan segment sayılmaz; SCCT 2026 ve CAD-RADS 2.0 bunun sayılması gerekip gerekmediğini belirtmez. Otomatik P, CAD-RADS 2.0’ın nativ plakla birlikte değerlendirilmesini istediği greft plağını da içermez. Bu durumlarda ve plak içeren bir segment “N” ile işaretlenirse P, “P seçin” ile belirlenir.
Harita şablonunun birebir çıktısı
Plak yükü: orta (P2; SIS 3).
Sol ön inen (LAD): proksimal segment: nonkalsifiye plak, hafif derecede stenoz (%25–49); orta segment: nonkalsifiye plak, hafif derecede stenoz (%25–49); damarın geri kalanında lezyon yok. D1 ve D2 dalları: lezyon yok.
Sağ koroner (RCA): orta segment: kalsifiye plak, minimal derecede stenoz (%1–24); damarın geri kalanında lezyon yok. AM, R-PDA ve R-PLB dalları: lezyon yok.
Sonuç Hafif, obstrüktif olmayan koroner arter hastalığı. CAD-RADS kategorisi 2/P2.
Obstrüktif olmayan hastalık saptanan damarlar: LAD ve RCA.
SIS 0Plak yok
Şekil 5. SIS sayacı. Bileşimi ve derecesi ne olursa olsun plak içeren her segmente dokunun; sayaç her segment için bir puan ekler ve karşılık gelen plak yükü aralığını gösterir. Bir segmenti çıkarmak için ona yeniden dokunun.
Diğer adları:kalsiyum skoruönerilmez, koroner arter kalsiyum skoruönerilmez, KAK skoru(SCCT 2023 terminolojisi, Tablo 4, “Agatston score” adını tercih eder; CAD-RADS 2.0 ve SCCT 2026 hâlâ “calcium score” yazar)önerilmez, Agatston skalasıbu sözlükte kullanılmaz, Agatston puanı, CAC-DRS(SCCT’nin 2018 raporlama sistemi; A0–A3 kategorileri ve kalsiyum içeren arter sayısı), Agatston score
Her koroner lezyonda, 130 HU eşiğini aşan kalsiyum alanı maksimum atenüasyonuna göre 1 ile 4 arasında bir katsayıyla çarpılır. Skor bu çarpımların toplamıdır.
Raporda nasıl yazılır
Kontrastsız görüntülemede Agatston skoru 0.
Karıştırılmamalı: Agatston skorunun 0 olması koroner kalsiyum saptanmadığını gösterir, ateroskleroz olmadığını değil: CAD-RADS 0, koroner BT anjiyografide kalsifiye olsun olmasın hiçbir plak ve stenoz görülmemesini gerektirir.
Kaynak: Neves PO ve ark. Radiol Bras 2017 (derleme), “Agatston method” bölümü · “The Agatston method uses the weighted sum of lesions with a density above 130 HU, multiplying the area of calcium by a factor related to maximum plaque attenuation”
Ayrıntılar
Uygulamada. Anjiyografiden önce, EKG senkronizasyonlu kontrastsız görüntülemede, 120 kVp ve 3 mm kesit kalınlığı ile standart protokolde hesaplanır. Yapıldıysa toplam değer raporlanır ve plak yükünün atanmasında kullanılabilir.
Kaçınılması gereken hata. Agatston skoru yalnızca kalsifiye plağı ölçer. CAD-RADS 2.0, skorun en azından tüm plağın kalitatif değerlendirmesiyle birleştirilmesini ister: kalsifiye olmayan plak yoksa P aynı kalır, varsa yükselebilir; değer 0 iken plak görülüyorsa P, SIS veya görsel değerlendirme ile atanır.
Diğer kaynaklarda. SCCT’nin CAC-DRS sistemi (2018) skoru A0 (0), A1 (1–99), A2 (100–299) ve A3 (300 veya üzeri) olarak gruplar ve kalsiyum içeren arter sayısını ekler (örneğin A2/N3). Eşikleri P1–P4 eşiklerinden biraz farklıdır. SCCT 2023 terminolojisi “calcium score” veya “CAC score” yerine “Agatston score” adını önerir; kalsiyum hacmini ve kütlesini ayrıca tanımlar. (CAC-DRS, Hecht 2018; Obisesan 2021; SCCT 2026, Tablo 3; SCCT 2023 terminolojisi, Tablo 4)
CCTA Map’te
“Kalsiyum (Agatston)” modunda değer girilir ve harita bunu P1–P4’e çevirir; panel örneğin “Agatston 260 → P2” gösterir, şablon da “Plak yükü: orta (P2; Agatston 260).” yazar. Alan nokta veya virgül kabul eder. Ayırıcıdan sonra tam olarak üç rakam geliyorsa binlik ayırıcı olarak okunur: “1,250” veya “1.250” 1.250 demektir (P4). Aksi halde ondalık ayırıcı olarak okunur ve yuvarlanmış tam sayı kullanılır: “87.3” veya “87,3” 87 demektir (P1). Haritada hiç plak çizilmemişse 0’dan büyük bir değer o P ile CAD-RADS 1 verir (örneğin Agatston 120 ile “CAD-RADS 1/P2”) ve bulgu olmayan damarlar “aterosklerotik lezyon yok” yerine “stenoz yok” olarak yazılır. Program sınırlaması: bu mod yalnızca girilen skoru kullanır ve haritada işaretlenen plağı hesaba katmaz. Testte, Agatston 0 ve dört segmentte hafif derecede stenoz oluşturan kalsifiye olmayan plak ile harita P’siz CAD-RADS 2 verdi; SIS’e göre karşılığı 2/P2’dir. “Otomatik (harita)” modunun verdiği P ile karşılaştırın ve daha ağır olanı “P seçin” ile belirleyin.
Şekil 6. Agatston skoru, her lezyonun alanını maksimum atenüasyonuna bağlı bir katsayıyla çarpar ve tüm kesitlerdeki tüm lezyonları toplar.
Öz değerlendirme
Temel noktaları sınamak için kısa sorular. Bir seçenek seçildiğinde yanıt görünür.
1Kesintisiz bir plak RCA proksimal, orta ve distal segmentleri boyunca uzanıyor. Ayrıca LAD proksimal segmentte ve LCx proksimal segmentte birer plak var; başka plak yok. SIS kaçtır ve hangi plak yükünü gösterir?
SIS plakları değil segmentleri sayar. Kesintisiz plak, RCA’nın her segmenti için birer puan olmak üzere 3 puan ekler; LAD proksimal ve LCx proksimal segmentlerle toplam 5 olur ve bu P3’e karşılık gelir. Terimi görün
2LAD proksimal segmentte pozitif remodelasyon gösteren ve başka özelliği olmayan bir plak var. Bundan ayrı olarak LAD orta segmentte, iç atenüasyonu 20 HU olan ve başka özelliği olmayan kalsifiye olmayan bir plak daha var. Bu durum CAD-RADS kategorisine nasıl yansır?
Modifikatör aynı plakta iki veya daha fazla özellik gerektirir. Burada her plakta birer özellik vardır: özellikler bulgularda tanımlanır, ancak kategoriye /HRP eklenmez. Terimi görün
3Agatston skoru 0’dır. Koroner BT anjiyografide LAD proksimal, LAD orta, LCx proksimal ve RCA proksimal segmentlerde kalsifiye olmayan plak var; %50 veya üzeri stenoz ve başka plak yok. Hangi plak yükü atanır?
Yöntemler uyuşmazsa en ağır değerlendirme kullanılır. Agatston skoru kalsifiye olmayan plağı ölçmez; SIS 4’tür ve bu P2’ye karşılık gelir. Terimi görün
4LAD proksimal segmentte plak düzeyinde damarın dış çapı 4,0 mm, lümen çapı 2,6 mm’dir. Referans dış çaplar sağlıklı proksimal segmentte 3,9 mm, distal segmentte 3,1 mm’dir. Remodelasyon indeksi kaçtır?
Lezyondaki dış çap, referansların ortalamasına bölünür: 4,0 / 3,5 = 1,14; bu değer 1,1’den büyüktür. Yalnızca proksimal referans kullanılırsa 1,03, lümen çapı kullanılırsa 0,74 elde edilir. Terimi görün
5RCA proksimal segmentteki bir plağın kesitsel görüntüsünde, lümenle temas eden geniş, düşük atenüasyonlu bir merkez ve bunu çevreleyen ince, kesintisiz, yoğun bir kalsiyum halkası görülüyor. Nasıl tanımlanır?
Peçete halkası işaretinde halka, merkezden daha yoğun, kalsifiye olmayan plak dokusudur ve CAD-RADS 2.0 işareti kalsifiye olmayan plakta tanımlar. Yoğun bir kalsiyum halkası ölçütü karşılamaz ve kalsifiye olmayan merkezle birlikte plağı kısmen kalsifiye plak yapar. Terimi görün
6Kontrastsız fazda tek koroner kalsiyum odağı LAD proksimal segmentte ve yalnızca bir kesitte görülüyor: alanı 5 mm², maksimum atenüasyonu 320 HU’dur. Koroner BT anjiyografide başka plak yok. Agatston skoru kaçtır ve hangi plak yükünü gösterir?
Katsayı lezyonun maksimum atenüasyonuna bağlıdır: 300–399 HU için 3’tür; dolayısıyla skor 5 × 3 = 15 olur. 1–100 arası bir değer, SIS 1 gibi P1’e karşılık gelir. Terimi görün
Kaynaklar
Rajiah PS, Alkadhi H, Andreini D, Bullock-Palmer RP, Chinnaiyan K, Chow B, et al. Interpretation and reporting of coronary computed tomographic angiography (2026 update): an expert consensus document of the Society of Cardiovascular Computed Tomography (SCCT). J Cardiovasc Comput Tomogr. 2026. Baskıda. doi:10.1016/j.jcct.2026.08.014 Belirtilen sayfalar ön baskı PDF'ine (journal pre-proof) aittir.
Cury RC, Leipsic J, Abbara S, Achenbach S, Berman D, Bittencourt M, et al. CAD-RADS 2.0 - 2022 Coronary Artery Disease-Reporting and Data System: an expert consensus document of the SCCT, ACC, ACR and NASCI. J Cardiovasc Comput Tomogr. 2022;16(6):536-57. doi:10.1016/j.jcct.2022.07.002
Koweek L, Achenbach S, Berman DS, Carr JJ, Cury RC, Ghoshhajra B, et al. Standardized medical terminology for cardiac computed tomography 2023 update: an expert consensus document of the SCCT, AAPM, ACR, NASCI and RSNA. J Cardiovasc Comput Tomogr. 2023;17(5):345-54. doi:10.1016/j.jcct.2023.06.002
Narula J, Chandrashekhar Y, Ahmadi A, Abbara S, Berman DS, Blankstein R, et al. SCCT 2021 expert consensus document on coronary computed tomographic angiography: a report of the Society of Cardiovascular Computed Tomography. J Cardiovasc Comput Tomogr. 2021;15(3):192-217. doi:10.1016/j.jcct.2020.11.001
Neves PO, Andrade J, Monção H. Coronary artery calcium score: current status. Radiol Bras. 2017;50(3):182-9.
Tamburino C, Tomasello SD, Capodanno D, Di Salvo ME, Marzà F, Galassi AR. Long-term follow-up after drug eluting stent implantation in left main trifurcations. EuroIntervention. 2009;5(4):432-7. doi:10.4244/eijv5i4a68
Kovacevic M, Burzotta F, Elharty S, Besis G, Aurigemma C, Romagnoli E, et al. Left main trifurcation and its percutaneous treatment: what is known so far? Circ Cardiovasc Interv. 2021;14(3):e009872. doi:10.1161/CIRCINTERVENTIONS.120.009872
Kim C, Park CH, Lee BY, et al. 2024 consensus statement on coronary stenosis and plaque evaluation in CT angiography from the Asian Society of Cardiovascular Imaging-Practical Tutorial (ASCI-PT). Korean J Radiol. 2024;25(4):331-42. doi:10.3348/kjr.2024.0112
“Diğer kaynaklarda” notlarının kaynakları
Leipsic J, Abbara S, Achenbach S, Cury R, Earls JP, Mancini GBJ, et al. SCCT guidelines for the interpretation and reporting of coronary CT angiography: a report of the Society of Cardiovascular Computed Tomography Guidelines Committee. J Cardiovasc Comput Tomogr. 2014;8(5):342-58. doi:10.1016/j.jcct.2014.07.003
Cury RC, Abbara S, Achenbach S, et al. CAD-RADS: Coronary Artery Disease – Reporting and Data System. J Cardiovasc Comput Tomogr. 2016;10(4):269-81. doi:10.1016/j.jcct.2016.04.005
Nieman K, García-García HM, Hideo-Kajita A, et al. Standards for quantitative assessments by coronary computed tomography angiography (CCTA): an expert consensus document of the SCCT. J Cardiovasc Comput Tomogr. 2024;18(5):429-43. doi:10.1016/j.jcct.2024.05.232
Williams MC, Moss AJ, Dweck M, et al. Coronary artery plaque characteristics associated with adverse outcomes in the SCOT-HEART study. J Am Coll Cardiol. 2019;73(3):291-301. doi:10.1016/j.jacc.2018.10.066
van Rosendael SE, Shiyovich A, Cardoso RN, Souza Freire CV, van Rosendael AR, Lin FY, et al. The role of cardiac computed tomography angiography in risk stratification for coronary artery disease. J Soc Cardiovasc Angiogr Interv. 2024;3(11):102230. doi:10.1016/j.jscai.2024.102230
Yang S, Lee JM, Hoshino M, Murai T, Choi KH, Hwang D, et al. Prognostic implications of comprehensive whole vessel plaque quantification using coronary computed tomography angiography. JACC Asia. 2021;1(1):37-48. doi:10.1016/j.jacasi.2021.05.003
Pozo E, Agudo-Quilez P, Rojas-González A, Alvarado T, Olivera MJ, Jiménez-Borreguero LJ, et al. Noninvasive diagnosis of vulnerable coronary plaque. World J Cardiol. 2016;8(9):520-33. doi:10.4330/wjc.v8.i9.520
Bittencourt MS, Hulten E, Ghoshhajra B, et al. Prognostic value of nonobstructive and obstructive coronary artery disease detected by coronary computed tomography angiography to identify cardiovascular events. Circ Cardiovasc Imaging. 2014;7(2):282-91. doi:10.1161/CIRCIMAGING.113.001047
Hecht HS, Blaha MJ, Kazerooni EA, et al. CAC-DRS: Coronary Artery Calcium Data and Reporting System. An expert consensus document of the Society of Cardiovascular Computed Tomography (SCCT). J Cardiovasc Comput Tomogr. 2018;12(3):185-91. doi:10.1016/j.jcct.2018.03.008
Obisesan OH, Osei AD, Uddin SMI, Dzaye O, Blaha MJ. An update on coronary artery calcium interpretation at chest and cardiac CT. Radiol Cardiothorac Imaging. 2021;3(1):e200484. doi:10.1148/ryct.2021200484
